Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Boliviaanse mierpitta

Boliviaanse mierpitta | Grallaria cochabambae

Bolivian Antpitta | Tororoí boliviano | Tovacuçu-boliviano

De boliviaanse mierpitta is sinds de opsplitsing van de roodbruine mierpitta in 2020 een aparte soort; de vorm cochabambae was al eerder als ondersoort beschreven. Hij is genoemd naar Bolivia, het enige land waar hij voorkomt. Het is een kleine, roodbruine bodemvogel van het Yungas-bergbos.

Boliviaanse mierpitta (Grallaria cochabambae)
Foto: Omar Miranda B. — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Zoals bij de andere soorten van de rufula-groep verschilt de zang vooral in tempo, aantal en toonhoogte van de tonen. Hij laat korte reeksen heldere fluittonen en enkelvoudige roeptonen horen; een zangopname is het belangrijkste hulpmiddel bij de determinatie.

Luister: ZangXC778893

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op lange donkere poten, met een donkere snavel. De bovendelen zijn roodbruin, de onderdelen lichter en okerkleurig, het buikmidden lichter tot witachtig. Rond het oog een smalle lichte ring. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De punomierpitta Grallaria sinaensis sluit in het noorden van La Paz en in Peru aan en is vooral op zang en verspreiding te onderscheiden. De streepkopmierpitta Grallaria andicolus is groter, met een gestreepte kop en onderdelen, en leeft in opener struweel en Polylepis. De zuidelijke roestborstdwergmierpitta Grallaricula leymebambae is kleiner, met een lichte halvemaan voor het oog en een witachtige buik.

Leefgebied

Dichte ondergroei en bamboe in vochtig bergbos en nevelwoud van de Yungas, ook aan bosranden en in secundair bos, ongeveer tussen 2200 en 3500 m. Hij zoekt op de grond naar ongewervelden. Over het broeden is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Bolivia, op de oostflank van de Andes in La Paz en Cochabamba en in het westen van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang in het bergbos langs de oude weg naar de Chapare boven Cochabamba, of in de Yungas van La Paz, naar korte reeksen fluittonen uit dichte ondergroei. De vogel komt soms even op de weg of een pad.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de ruimer opgevatte roodbruine mierpitta geldt als niet bedreigd. Het Yungas-bergbos wordt plaatselijk gekapt, maar binnen het verspreidingsgebied liggen grote aaneengesloten bossen.

Wetenschappelijke naam

Grallaria cochabambae | Bond & Meyer de Schauensee, 1940

Bond & Meyer de Schauensee beschreef de soort in 1940 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam cochabambae verwijst naar Cochabamba in Bolivia, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Incachaca, Cochabamba, Bolivia.