Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Punomierpitta

Punomierpitta | Grallaria sinaensis

Puno Antpitta | Tororoí de Sina | Tovacuçu-de-puno

De punomierpitta werd in 2020 als nieuwe soort beschreven bij de opsplitsing van de roodbruine mierpitta. De Nederlandse en Engelse naam verwijzen naar de regio Puno in Zuidoost-Peru, de wetenschappelijke en Spaanse naam naar het dorp Sina in die regio. Het is een kleine, roodbruine bodemvogel van het Yungas-bergbos.

Punomierpitta (Grallaria sinaensis)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zoals bij de andere soorten van de rufula-groep verschilt de zang vooral in tempo, aantal en toonhoogte van de tonen. Hij laat korte reeksen heldere fluittonen en enkelvoudige roeptonen horen; een zangopname is het belangrijkste hulpmiddel bij de determinatie.

Luister: ZangXC1145539

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op lange donkere poten, met een donkere snavel. De bovendelen zijn roodbruin, de onderdelen iets lichter en okerkleuriger, naar het buikmidden toe lichter. Rond het oog een smalle lichte ring. De seksen zijn gelijk. Op het uiterlijk alleen is hij nauwelijks van verwante soorten uit de rufula-groep te scheiden.

Verwarrings­soorten

De boliviaanse mierpitta Grallaria cochabambae sluit in Bolivia zuidelijker aan en is vooral op zang en verspreiding te onderscheiden. De roodwitte mierpitta Grallaria erythroleuca in Cuzco is groter, met witte onderdelen. De streepkopmierpitta Grallaria andicolus heeft een gestreepte kop en onderdelen en leeft in opener struweel. De zuidelijke roestborstdwergmierpitta Grallaricula leymebambae is kleiner, met een lichte halvemaan voor het oog.

Leefgebied

Dichte ondergroei en bamboe in vochtig bergbos en nevelwoud van de Yungas, voor zover bekend ongeveer tussen 2400 en 3400 m. Hij zoekt op de grond naar ongewervelden. Over het broeden is vrijwel niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostflank van de Andes in Puno. In Bolivia in het noorden van La Paz; waar de grens met de boliviaanse mierpitta ligt, is nog niet precies bekend. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang in het bergbos boven Sandia en San Juan del Oro in Puno naar korte reeksen fluittonen uit dichte ondergroei. De vogel zingt meestal laag en blijft in dekking.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de ruimer opgevatte roodbruine mierpitta geldt als niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en weinig onderzocht; het bergbos wordt plaatselijk gekapt voor landbouw en mijnbouw.

Wetenschappelijke naam

Grallaria sinaensis | Robbins, Isler, Chesser & Tobias, 2020

Robbins, Isler, Chesser & Tobias beschreef de soort in 2020 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam sinaensis verwijst naar Sina in Puno, Peru, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sina, Puno, Peru.