Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Bont dikbekje

Bont dikbekje | Sporophila americana

Wing-barred Seedeater | Semillero aliblanco | Coleiro-do-norte

Het bont dikbekje is een klein zwart-wit dikbekje van rivieroevers en open plekken in het Amazonelaagland. In het gidsgebied gaat het om de vorm murallae uit het westen van Amazonië, die vaak als aparte soort (caquetádikbekje) wordt gezien. Het mannetje heeft smalle witte vleugelstrepen, een kenmerk dat bij de meeste andere dikbekjes in het gebied ontbreekt.

Bont dikbekje (Sporophila americana)
Foto: Glenn Perelson — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een lange, gevarieerde reeks heldere fluittonen, kwetterende noten en trillers, soms met nabootsingen van andere vogels. De roep is een kort tsjip.

Luister: ZangXC520372

Opname: Rolf A. de By — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een korte, dikke, zwartachtige snavel. Het mannetje is van boven zwart tot donkergrijs, met twee smalle witte vleugelstrepen, een witte vleugelspiegel en een grijze stuit. De keel is wit, met een wit vlekje onder het oog en een witte halsband aan de zijkanten; over de borst loopt een smalle, vaak onderbroken zwarte band; de rest van de onderdelen is wit. Het vrouwtje is van boven olijfbruin, van onderen lichter geelbruin, met hooguit vage vleugelstrepen. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het noordelijk bont dikbekje Sporophila corvina leeft ten westen van de Andes en heeft als mannetje meestal geen of nauwelijks vleugelstrepen. Het zwart-wit dikbekje Sporophila luctuosa heeft een geheel zwarte keel en borst en leeft vooral in de Andes. Het witbaarddikbekje Sporophila caerulescens heeft een zwarte keel met witte baardstreep en geen vleugelstrepen. Lessons dikbekje Sporophila bouvronides heeft een zwarte keel en witte baardstrepen. Vrouwtjes van al deze soorten lijken sterk op elkaar.

Leefgebied

Graslanden, ruigte en struikgewas langs rivieroevers en op riviereilanden, open plekken, bosranden, akkers en weilanden in het laagland, meestal onder 600 m. Eet vooral graszaden. Het nest is een kleine, open kom in een struik of in hoog gras.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonelaagland van het zuidoosten (Caquetá, Putumayo, Amazonas). In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het noordelijke en midden-Amazonelaagland, vooral langs de grote rivieren. Voor Bolivia is het voorkomen onzeker. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië; de nominaatvorm leeft in het noordoosten van Zuid-Amerika, van Venezuela tot de monding van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs de oevers en op de riviereilanden van de Amazone, de Napo en de Putumayo, bijvoorbeeld rond Leticia en Iquitos, in hoog gras en jong struikgewas. Zingende mannetjes zitten vaak hoog in een struik of op een kale tak.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze afgrenzing. De soort is in geschikt terrein vrij algemeen en profiteert van open plekken langs rivieren; vangst als kooivogel speelt plaatselijk een rol.

Wetenschappelijke naam

Sporophila americana | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Loxia americana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam verwijst naar Amerika. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.