Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Bonte mierlijster
Bonte mierlijster | Myrmornis torquata
Wing-banded Antbird | Hormiguero alifranjeado | Pinto-do-mato-carijó
De bonte mierlijster is ondanks zijn naam geen mierlijster maar een gedrongen, kortstaartige mierklauwierachtige die vrijwel alleen op de bosbodem leeft. Hij hupt door het bladstrooisel en gooit met zijn snavel bladeren om, op zoek naar ongewervelden. Hij sluit zich niet aan bij gemengde groepen en volgt geen trekmieren.
Geluid
Een reeks van enkele tot zo'n dertig stijgende, heldere fluittonen, wiew-wiew-wiew; bij de vorm stictoptera sneller en met opwaarts gebogen tonen. De roep is een nasaal tsjirr.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, gedrongen, met korte staart en korte poten en een vrij lange, rechte snavel. Rond het oog een kale, blauwe huid. De kruin en bovendelen zijn warm roodbruin; de vleugels zijn zwart met brede, okerkleurige tot roodbruine banden. Het gezicht is zwart-wit gespikkeld. Het mannetje heeft een zwarte keel en bovenborst en een grijze onderborst en buik; bij het vrouwtje is de bovenborst kaneelrood. Jongen hebben een donker chocoladebruine kruin en nek. De vorm stictoptera ten westen van de Andes is donkerder, met bredere vleugelbanden.
Verwarringssoorten
Mierlijsters zoals de roodkapmierlijster Formicarius colma en de zwartkeelmierlijster Formicarius analis lopen ook over de bosbodem, maar hebben geen vleugelbanden en lopen met opgeheven staart in plaats van te huppen. De kortstaartmierlijster Chamaeza campanisona heeft een gestreepte onderzijde. Bladkrabbers (Sclerurus) zijn egaal bruin, zonder vleugelbanden en zonder zwarte keel.
Leefgebied
De bodem van vochtig regenwoud op terra firme in laagland en voetheuvels, vaak in heuvelachtig terrein; in Zuid-Amerika zelden boven 900 m. Eet vooral geleedpotigen en soms kleine slakken. Het nest is een kom van plantenvezels en schimmeldraden, meestal minder dan 2 m boven de grond; het legsel telt één ei.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het noordwesten (Chocó en Antioquia, vorm stictoptera) en in het zuidoostelijke Amazonegebied. Ecuador: schaars en plaatselijk in het noordoosten. Peru: in het noorden van het Amazonegebied. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Nicaragua tot Panama, en in Venezuela, de Guyana's en Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in heuvelachtig terra-firmebos naar de reeks stijgende fluittonen en het geritsel van omgegooide bladeren. Stil staan bij een open stuk bosbodem geeft de meeste kans dat de vogel in zicht komt.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze soortafbakening; zowel de noordelijke als de zuidelijke vorm afzonderlijk gelden als niet bedreigd. De stand gaat vermoedelijk achteruit door ontbossing; de soort is overal dun verspreid.
Wetenschappelijke naam
Myrmornis torquata | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Formicarius torquatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmornis werd in 1783 ingevoerd door Hermann. De geslachtsnaam komt van Grieks murmēx, 'mier', en ornis, 'vogel'. De soortnaam is Latijn torquatus, 'met een halsband'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.