Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bonte watertiran
Bonte watertiran | Fluvicola pica
Pied Water Tyrant | Viudita pía | Lavadeira-do-norte
De bonte watertiran is een kleine, zwart-witte tiran van moerassen en oevers met drijvende planten. Hij huppelt en fladdert laag tussen de waterplanten en wipt daarbij vaak met de staart. In het gidsgebied komen twee duidelijk verschillende vormen voor: de noordelijke vorm in Colombia en de zuidelijke vorm (albiventer), die door veel auteurs als aparte soort, de zwartrugwatertiran, wordt beschouwd.
Geluid
Een kort, nasaal dzjuip of tsjip, en een zacht, schraperig gekwetter.
Opname: Jaime Suárez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm. Voorhoofd, gezicht en onderdelen wit. De noordelijke vorm heeft een zwarte achterkruin, nek en rug, met wit op de schouders en de stuit; vleugels en staart zijn zwart, de vleugelpennen met smalle witte randen en de staart met een witte eindband. De zuidelijke vorm heeft een geheel zwarte rug en meer zwart op kruin en nek. Seksen vrijwel gelijk; bij het vrouwtje is het zwart op de rug bruinachtiger. Jonge vogels zijn grijsbruin waar volwassen vogels zwart zijn.
Verwarringssoorten
De maskerwatertiran Fluvicola nengeta, alleen ten westen van de Andes, is groter, met een lichtgrijze rug en een smalle, zwarte oogstreep. Het mannetje van de witkopwatertiran Arundinicola leucocephala heeft een zwart lichaam en alleen een witte kop. De witte monjita Xolmis irupero in het zuiden van Bolivia is grotendeels wit, met alleen zwarte vleugelpunten en een zwarte staartpunt, en leeft in droog open terrein.
Leefgebied
Moerassen, oevers van meren en oxbowmeren met drijvende planten en lage struiken, natte savanne, greppels en rijstvelden in het laagland, meestal onder 500 m. Zoekt insecten tussen de waterplanten en op modder. Het nest is een bolvormig bouwsel van gras met een ingang aan de zijkant, in een struik of boom boven water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: de noordelijke vorm in het Caribisch laagland, de vallei van de Magdalena en de Llanos; de zuidelijke vorm als zeldzame wintergast in het Amazonelaagland. Ecuador: de zuidelijke vorm als zeldzame wintergast in het Amazonelaagland. Peru: de zuidelijke vorm als wintergast uit het zuiden in het Amazonelaagland, vooral in het zuidoosten. Bolivia: de zuidelijke vorm in het laagland van het noorden en oosten, inclusief de savannen van de Beni; deels standvogel. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied de noordelijke vorm van Panama tot Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië; de zuidelijke vorm in het oosten en zuiden van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Colombia in de moerassen van het Caribisch laagland en de Llanos, en in Bolivia langs de lagunes en moerassen van de Beni. De vogels zitten laag op drijvende planten en zijn door hun zwart-witte tekening ook van ver te herkennen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen in geschikt moerasgebied.
Wetenschappelijke naam
Fluvicola pica | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Muscicapa pica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Fluvicola werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Latijn fluvius, 'rivier', en -cola, 'bewoner'. De soortnaam komt van Latijn pica, 'ekster', naar het zwart-witte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.