Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Maskerwatertiran

Maskerwatertiran | Fluvicola nengeta

Masked Water Tyrant | Viudita enmascarada | Lavadeira-mascarada

De maskerwatertiran is een witte en lichtgrijze tiran met een smalle zwarte oogstreep, zwarte vleugels en een zwarte staart. Hij komt voor in twee ver van elkaar gescheiden gebieden: het westen van Ecuador en het noordwesten van Peru, en het oosten van Brazilië. Hij loopt en huppelt vaak op de grond langs het water.

Maskerwatertiran (Fluvicola nengeta)
Foto: Peterwchen — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een kort, scherp kiep of tsjek, vaak herhaald, en in de baltsvlucht een droog geknetter.

Luister: ZangXC1070607

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm. Kop en onderdelen wit, met een smalle zwarte streep van de snavel door het oog. De rug is lichtgrijs, de vleugels zijn zwartachtig en de staart is zwart met een smalle witte eindband. Snavel en poten zijn zwart. Seksen gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met bruinachtig grijs op kop en rug.

Verwarrings­soorten

De bonte watertiran Fluvicola pica leeft alleen ten oosten van de Andes, is kleiner en heeft een zwarte rug en geen oogstreep. In het gidsgebied is de maskerwatertiran door zijn verspreiding ten westen van de Andes en de combinatie van witte kop, oogstreep en lichtgrijze rug te onderscheiden.

Leefgebied

Oevers van vijvers, meren en rivieren, moerassen, natte weilanden, greppels, rijstvelden en tuinen bij water, in het laagland en de lagere hellingen, meestal onder 1000 m. Zoekt insecten op de grond en tussen de oevervegetatie. Het nest is een bolvormig bouwsel van gras met een ingang aan de zijkant, in een struik of boom bij water.

Verspreiding en trek

Ecuador: in het westelijke laagland en de lagere westhellingen, van Esmeraldas tot El Oro en Loja. Peru: in het noordwesten, vooral in Tumbes en Piura. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos; in Colombia hooguit in het uiterste zuidwesten, zonder vaste populatie. Buiten het gidsgebied in het oosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs vijvers, greppels en rijstvelden in het laagland van West-Ecuador; de vogels lopen vaak open op modder of gras en vallen op door het zwart-wit van vleugels en staart.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Profiteert van rijstvelden en ander nat cultuurland.

Wetenschappelijke naam

Fluvicola nengeta | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Lanius] Nengeta; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Fluvicola werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Latijn fluvius, 'rivier', en -cola, 'bewoner'. De soortnaam nengeta komt van de Tupi-naam Guirá nheengetá, ongeveer 'fluisterende vogel', die Marcgrave in 1648 als 'Guiraru Nheengeta' optekende voor een niet nader geïdentificeerde vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.