Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Yungastiran
Yungastiran | Mitrephanes olivaceus
Olive Tufted Flycatcher | Mosquero moñudo oliváceo | Papa-moscas-topetudo-oliváceo
De yungastiran is een kleine kuiftiran van het bergbos aan de oostflank van de Andes in Peru en Bolivia. Hij is een naaste verwant van de noordelijke kuiftiran, die in het noordwesten van het gidsgebied leeft. Hij zit vaak op een open tak langs de bosrand en trilt na het landen met zijn staart.
Geluid
Een snelle, hoge reeks pie-pie-pie-pie, soms als een korte triller; daarnaast korte, scherpe roepen.
Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm. Klein, met een spitse kuif die vaak omhoog staat. Kop en bovendelen zijn olijfgroen. De borst is olijf en gaat over in een lichtgele buik. De teugel en een smalle oogring zijn grijsachtig. De vleugels zijn donker met twee onduidelijke, olijfgrijze vleugelstrepen. De ondersnavel is licht oranje. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De kaneeltiran Pyrrhomyias cinnamomeus zit op vergelijkbare plekken, maar heeft een kaneelrode onderzijde en een kaneelkleurig vleugelvlak, zonder spitse kuif. De okerborsttiran Nephelomyias ochraceiventris leeft hoger en heeft een okerkleurige borst. De eulers tiran Lathrotriccus euleri heeft geen kuif, kaneelgele vleugelstrepen en leeft lager in het binnenste van het bos. De bospiewies Contopus zijn groter, met langere vleugels.
Leefgebied
Randen en open plekken van vochtig bergbos en nevelwoud, ook beekdalen, aardverschuivingen en bermen langs bergwegen, ongeveer tussen 1000 en 2500 m. Zit in de middelste etage op een open tak, vliegt kort uit naar vliegende insecten en keert vaak naar dezelfde zitplaats terug. Leeft solitair of in paren. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: aan de oostflank van de Andes, van het noorden tot het zuiden. Bolivia: in de Yungas van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs wegen door het bergbos aan de oostflank, bijvoorbeeld aan de Manu-weg in Peru of in de Yungas van La Paz, op kale takken aan de bosrand naar een kleine olijfkleurige tiran met een spitse kuif die na een uitval terugkeert naar dezelfde tak.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is vrij algemeen in een groot gebied en verdraagt bosranden; ontbossing van de Andesflank is een plaatselijke bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Mitrephanes olivaceus | Berlepsch & Sztolcman, 1894
Berlepsch & Sztolcman beschreef de soort in 1894 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Mitrephanes werd in 1882 ingevoerd door Coues. De geslachtsnaam komt van Grieks mitra, 'hoofdband, tulband', en -phanēs, 'tonend', naar de kuif. De soortnaam komt van Latijn olivaceus, 'olijfgroen', naar het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Garita del Sol, Peru.