Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Noordelijke kuiftiran
Noordelijke kuiftiran | Mitrephanes phaeocercus
Northern Tufted Flycatcher | Mosquerito moñudo | Papa-moscas-topetudo-do-norte
De noordelijke kuiftiran leeft van Mexico tot het noordwesten van Ecuador; in het gidsgebied alleen aan de Pacifische kant van Colombia en Ecuador. De vogels hier behoren tot de ondersoort berlepschi, die doffer gekleurd is dan die van Midden-Amerika. Zoals de yungastiran zit hij op een open tak, maakt korte uitvallen en trilt bij het landen met zijn staart.
Geluid
Een snelle reeks hoge, heldere tonen pie-pie-pie-pie of tsjie-tsjie-tsjie, vaak bij het uitvliegen.
Opname: Manuel Grosselet - Rebeca Martinez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm. Klein, met een spitse kuif. De bovendelen zijn olijfbruin. Keel en borst zijn okerkleurig olijf, de buik is lichtgeel. Rond het oog zit een smalle, lichte ring. De vleugels zijn donker met twee okergele tot grijsachtige vleugelstrepen. De ondersnavel is licht. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De kaneeltiran Pyrrhomyias cinnamomeus heeft een geheel kaneelrode onderzijde en een kaneelkleurig vleugelvlak en leeft meestal hoger. De oranjekuiftiran Myiophobus phoenicomitra heeft geen spitse kuif en zit meer verborgen. De ornaattiran Myiotriccus ornatus heeft een witte vlek voor het oog en een gele stuit. De yungastiran Mitrephanes olivaceus leeft alleen in Peru en Bolivia.
Leefgebied
Randen en open plekken van vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, ook beekdalen en bermen langs wegen, vooral tussen ongeveer 400 en 1600 m. Zit in de middelste etage op een kale tak en vliegt kort uit naar vliegende insecten, vaak terug naar dezelfde tak. Het nest is een kleine kom van mos en korstmos op een horizontale tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: aan de Pacifische helling van de westelijke Andes en in de voetheuvels van de Chocó. Ecuador: in het noordwesten, aan de westflank van de Andes. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de voetheuvels van het noordwesten van Ecuador, bijvoorbeeld rond Mindo en Milpe, langs beekjes en bosranden naar een kleine tiran met een spitse kuif die steeds naar dezelfde open tak terugkeert.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. In het gidsgebied plaatselijk vrij algemeen, maar afhankelijk van bos; ontbossing in de Chocó en het westen van Ecuador vermindert het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Mitrephanes phaeocercus | (Sclater, 1859)
Sclater beschreef de soort in 1859 als Mitrephorus phaeocercus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mitrephanes werd in 1882 ingevoerd door Coues. De geslachtsnaam komt van Grieks mitra, 'hoofdband, tulband', en -phanēs, 'tonend', naar de kuif. De soortnaam komt van Grieks phaios, 'donker, grijsbruin', en kerkos, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Córdoba, Veracruz, Mexico.