Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Bonte zanger
Bonte zanger | Mniotilta varia
Black-and-white Warbler | Chipe trepador | Mariquita-preta-e-branca
De bonte zanger is een zwart-wit gestreepte zanger die als een boomklever langs stammen en takken klautert. In de winter is hij de meest verbreide Noord-Amerikaanse zanger in de bergbossen van Colombia en trekt hij mee met gemengde troepen. Verder naar het zuiden wordt hij snel zeldzamer.
Geluid
Een scherp tsjik en een dun tsiet. De zang is een hoge, piepende reeks tweelettergrepige tonen, wiesie-wiesie-wiesie, in het winterverblijf vooral in het voorjaar te horen.
Opname: Bobby Wilcox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een vrij lange, licht gebogen snavel. Het hele kleed is zwart-wit gestreept, met een witte kruinstreep tussen twee zwarte strepen, een witte wenkbrauwstreep en twee witte vleugelstrepen. Het mannetje heeft een zwarte keel en wang (in de winter deels wit), het vrouwtje een witte keel, een lichtere wang en vaak een okerkleurige toon op de flanken. De onderstaartdekveren hebben zwarte vlekken.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de zwartkopzanger Setophaga striata in broedkleed heeft een egaal zwarte kap zonder witte kruinstreep en witte wangen, en klautert niet langs stammen. De gestreepte xenops Xenops rutilans zoekt ook op takken, maar is bruin en okerkleurig gestreept, met een omhooggebogen snavel.
Leefgebied
In het winterverblijf in vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden, secundair bos en schaduwkoffie, vooral tussen 500 en 2500 m, soms tot 3000 m, en ook in het laagland. Klautert langs stammen en grote takken en zoekt in schorsspleten naar insecten en spinnen. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Wintergast, vooral van september tot april. In Colombia vrij algemeen in de drie Andesketens, de Sierra Nevada de Santa Marta en het noordelijke laagland. In Ecuador schaars, vooral op de Andeshellingen in het noorden. In Peru zeldzaam, met enkele meldingen in het noorden. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Broedt in het oosten en noorden van Noord-Amerika en overwintert van het zuiden van de Verenigde Staten tot het noordwesten van Zuid-Amerika.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg in de wintermaanden gemengde troepen in bergbos en schaduwkoffie in de Colombiaanse Andes; de vogel kruipt langs stammen en takken, vaak tussen tangaren en andere zangers.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Noord-Amerikaanse stand is afgenomen; in het winterverblijf gebruikt de soort ook secundair bos en schaduwkoffie.
Wetenschappelijke naam
Mniotilta varia | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Motacilla varia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mniotilta werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam combineert Grieks mnion, 'zeewier' (vermoedelijk bedoeld als mnioeis, 'mosachtig'), met tillō, 'plukken': de vogel die mos plukt. De soortnaam komt van Latijn varius, 'gevarieerd, bont'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hispaniola.