Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Streepkopzanger

Streepkopzanger | Helmitheros vermivorum

Worm-eating Warbler | Reinita gusanera | Mariquita-comedora-de-larvas

De streepkopzanger is een effen olijfbruine zanger met een opvallend gestreepte, okerkleurige kop. Hij zoekt voedsel in hangende trossen dode bladeren, waarin hij met zijn lange, spitse snavel naar insecten zoekt. In het gidsgebied is hij een zeldzame wintergast in het noorden van Colombia.

Streepkopzanger (Helmitheros vermivorum)
Foto: Bettina Arrigoni — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, scherp tsjip en een dun tsie. De zang is een droge, snelle, insectachtige triller op één toonhoogte.

Luister: ZangXC1038386

Opname: Bobby Wilcox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een vrij lange, spitse snavel en een korte staart. De kop is warm okergeel met vier zwarte strepen: twee brede kruinstrepen en twee oogstrepen. De bovenzijde is egaal olijfgrijs zonder vleugelstrepen; de onderzijde is licht okerkleurig, op de buik bleker. De poten zijn roze. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De driestreepzanger Basileuterus tristriatus heeft ook zwarte kopstrepen, maar een donkere wangvlek en een olijfgele onderzijde, en leeft in groepjes in bergbos. De swainsons zanger Limnothlypis swainsonii heeft een effen roodbruine kruin zonder zwarte strepen. De ovenvogel Seiurus aurocapilla heeft een gestreepte onderzijde en een witte oogring.

Leefgebied

In het winterverblijf in de middelste en onderste lagen van vochtig bos en bosranden, vaak in dichte begroeiing op hellingen, ook in schaduwkoffie, vooral tussen 500 en 1500 m. Doorzoekt hangende trossen dode bladeren naar insecten en larven en sluit zich vaak aan bij gemengde troepen. Broedt niet in het gidsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Zeldzame wintergast, vooral van oktober tot maart. In Colombia enkele meldingen in het noorden, onder meer in de Sierra Nevada de Santa Marta en het noordelijke laagland. In Ecuador hooguit uitzonderlijk. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Broedt in het oosten van de Verenigde Staten en overwintert in Mexico, Midden-Amerika en het Caribisch gebied tot Panama.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in gemengde troepen in het noorden van Colombia op een vogel die zich ondersteboven in dode bladtrossen werkt; de gestreepte kop valt dan op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Versnippering van groot loofbos in het broedgebied en ontbossing in het winterverblijf kunnen de stand plaatselijk aantasten.

Wetenschappelijke naam

Helmitheros vermivorum | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Motacilla vermivora; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Helmitheros werd in 1819 ingevoerd door Rafinesque. De geslachtsnaam combineert Grieks helmins, 'worm', met -thēras, 'jager'. De soortnaam combineert Latijn vermis, 'worm', en -vorus, '-etend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Philadelphia, Pennsylvania, Verenigde Staten.