Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Louisianawaterlijster

Louisianawaterlijster | Parkesia motacilla

Louisiana Waterthrush | Reinita charquera de Luisiana | Mariquita-da-luisiana

De louisianawaterlijster is de zuidelijke tegenhanger van de noordse waterlijster en broedt langs snelstromende beken in het oosten van Noord-Amerika. Ook in het winterverblijf blijft hij gebonden aan stromend water. Het gidsgebied ligt aan de zuidrand van het winterverblijf; hij is er schaarser dan de noordse waterlijster.

Louisianawaterlijster (Parkesia motacilla)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, scherp tsjip, iets voller dan de roep van de noordse waterlijster. De zang begint met enkele heldere, dalende fluittonen, gevolgd door een snel, warrig slot.

Luister: ZangXC1184015

Opname: Jacob Saucier — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, met een vrij zware snavel. De bovenzijde is egaal grijsbruin. Een brede, witte wenkbrauwstreep die achter het oog breder wordt; voor het oog vaak lichtgeel. De keel is wit en ongestreept. De onderzijde is wit met donkerbruine strepen; flanken en onderstaartdekveren zijn licht okerkleurig. De poten zijn felroze. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De noordse waterlijster Parkesia noveboracensis heeft een smallere, gelige wenkbrauwstreep van gelijke breedte, een gestreepte keel en een egaal gekleurde, vaak gelige onderzijde zonder okerkleurige flanken; hij leeft meer bij stilstaand water. De zeemstuitzanger Myiothlypis fulvicauda leeft ook bij bergbeken, maar heeft een ongestreepte onderzijde en een okerkleurige stuit en staartbasis.

Leefgebied

In het winterverblijf langs heldere, stromende beken en riviertjes in bos en bosranden, vooral in de heuvels en op de lagere berghellingen tot ongeveer 2000 m. Loopt over stenen en grind en zoekt insecten en andere ongewervelden in en aan het water, met voortdurend wippend achterlijf. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

Wintergast en doortrekker, vooral van augustus tot maart; komt vroeg in het najaar aan en vertrekt vroeg in het voorjaar. In Colombia schaars, vooral in het noorden en op de lagere Andeshellingen. In Ecuador zeldzaam, met enkele meldingen. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Broedt in het oosten van de Verenigde Staten en overwintert van Mexico en het Caribisch gebied tot Panama en het noorden van Zuid-Amerika.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop vroeg in de winter langzaam langs heldere bosbeken in de heuvels van het noorden van Colombia; de vogel loopt van steen naar steen en vliegt met een scherp tsjip laag langs de beek weg.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van schone, bosrijke beken en daardoor gevoelig voor vervuiling, kap en verstoring van waterlopen.

Wetenschappelijke naam

Parkesia motacilla | (Vieillot, 1809)

Vieillot beschreef de soort in 1809 als Turdus motacilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Parkesia werd in 2008 ingevoerd door Sangster. De geslachtsnaam eert de Amerikaanse ornitholoog Kenneth Carroll Parkes (1922–2007), jarenlang conservator vogels van het Carnegie Museum of Natural History. De soortnaam is Latijn motacilla, 'kwikstaart', naar het voortdurende wippen met de staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kentucky, Verenigde Staten.