Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Bosmiervireo
Bosmiervireo | Dysithamnus mentalis
Plain Antvireo | Batarito cabecigrís | Choquinha-lisa
De bosmiervireo is een kleine, gedrongen mierklauwierachtige met een grote kop en een vrij zware, licht gehaakte snavel, die door zijn trage bewegingen aan een vireo doet denken. Het is de meest verbreide miervireo van het gidsgebied en een vaste deelnemer van gemengde groepen in de onderlaag van voetheuvel- en bergbos.
Geluid
De zang begint met enkele gelijkmatige, telbare tonen op dezelfde hoogte, die daarna korter worden, dalen en overgaan in een versnellende roller. Roepjes zijn een nasale, muzikale toon en snel stijgende reeksjes.
Opname: Nick Talbot — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, met een grote kop, een korte staart en een vrij zware, licht gehaakte snavel. Het mannetje heeft een grijze kruin en een donkere, bijna zwarte oorvlek die als een masker afsteekt; de bovendelen zijn grijsolijf, met een verborgen witte vlek tussen de schouders en smalle lichte toppen aan de vleugeldekveren. De onderdelen zijn witachtig tot lichtgrijs, met lichtgeel op de buik. Het vrouwtje heeft een kaneelbruine kruin, een lichte oogring en een minder donkere oorvlek, olijfkleuriger bovendelen en meer geel van onderen.
Verwarringssoorten
De vlekkapmiervireo Dysithamnus puncticeps leeft lager, in het Pacifische laagland, en heeft een wit gestippelde kruin en gestreepte borst. Vrouwtjes van de witstreepmiervireo Dysithamnus leucostictus en van Chapmans miervireo Dysithamnus occidentalis zijn groter, met roodbruine bovendelen en wit gestreepte, grijze onderdelen. De leigrijze miersluiper Myrmotherula schisticolor is slanker, met een dunnere snavel; het mannetje heeft een zwarte keel en borst.
Leefgebied
Onderlaag en lagere middenlaag van vochtig voetheuvel- en bergbos, bosranden en ouder secundair bos, ruwweg tussen 300 en 2000 m, plaatselijk lager in het westen van Ecuador en Colombia. Pikt na een korte pauze insecten en spinnen van bladeren en takken, meestal in gemengde groepen. Het nest is een diepe kom, hangend in een horizontale vork van een twijg, laag in de begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in alle drie de Andesketens, de Sierra Nevada de Santa Marta, op de Pacifische helling en in de voetheuvels. Ecuador: op beide flanken van de Andes en in de westelijke voetheuvels en het aangrenzende laagland. Peru: langs de hele oostflank van de Andes. Bolivia: op de oostflank in de Yungas, zuidwaarts tot Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico door Midden-Amerika tot Venezuela en in Oost-Brazilië, Paraguay en Noordoost-Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in gemengde groepen in de onderlaag van voetheuvel- en bergbos, bijvoorbeeld langs bospaden op de oostflank, naar een stil zittende, grijze vogel met een donker masker. De vogel beweegt traag en zit vaak een tijd stil voordat hij een prooi pakt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in een groot verspreidingsgebied; verdraagt ouder secundair bos, maar verdwijnt waar het bos volledig wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Dysithamnus mentalis | (Temminck, 1823)
Temminck beschreef de soort in 1823 als Myothera mentalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dysithamnus werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks duō, 'duiken', en thamnos, 'struik'. De soortnaam komt van Latijn mentum, 'kin', en betekent 'van de kin', naar de tekening op kin en keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Curitiba, Paraná, Brazilië.