Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Brilstern

Brilstern | Onychoprion anaethetus

Bridled Tern | Charrán embridado | Trinta-réis-de-rédea

De brilstern is een slanke, grijsbruin-witte zeestern van tropische kusten en eilanden, die meer dan de bonte stern in de buurt van land blijft. Hij rust graag op drijvend hout, boeien en wierpakketten. In het gidsgebied broedt hij vooral in het Caribische deel en is hij elders een schaarse gast op zee.

Brilstern (Onychoprion anaethetus)
Foto: Aviceda — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, keffende en jankende roepen, wep-wep of een langgerekt wiee-ah, vooral in de kolonie.

Luister: RoepXC1069481

Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

34–38 cm, met lange, spitse vleugels en een diep gevorkte staart met witte buitenranden. Rug en vleugels zijn grijsbruin, de onderdelen wit. De zwarte kap is door een lichtgrijze halsband van de rug gescheiden. Een smalle witte wenkbrauwstreep loopt van het voorhoofd tot achter het oog, met een zwarte teugel eronder. Snavel en poten zijn zwart. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een grijsbruine rug met lichte veerranden en een witter gezicht.

Verwarrings­soorten

De bonte stern Onychoprion fuscatus is groter en zwaarder, met zwartachtige bovendelen zonder lichte halsband, en een breed wit voorhoofd dat niet tot achter het oog doorloopt. De zwarte stern Chlidonias niger in winterkleed is veel kleiner, met een korte, nauwelijks gevorkte staart en een grijze rug.

Leefgebied

Tropische kustzee en open zee, vooral boven warm water met drijvend wier, en rotsige eilandjes en kliffen. Pikt kleine vissen en inktvissen al vliegend van het oppervlak of vangt ze met een korte duik. Het ei ligt in een rotsspleet, onder een overhangende rots of onder lage begroeiing.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia broedend op eilandjes voor de Caribische kust en in de archipel van San Andrés en Providencia, en aan de Pacifische kant in het noorden, nabij de Golf van Panama. In Ecuador schaars op zee voor de kust. In Peru zeldzaam op zee voor de noordkust. Ontbreekt in Bolivia en is op de Galápagos niet regelmatig. Buiten het gidsgebied in tropische delen van de Atlantische, de Indische en de Stille Oceaan.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kans tijdens boottochten in de Caribische Zee, waar vogels rusten op boeien, drijvend hout en wierpakketten. Let op de grijsbruine rug, de lichte halsband en de witte wenkbrauwstreep tot achter het oog.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk kwetsbaar voor het rapen van eieren, ingevoerde roofdieren en verstoring van broedeilanden.

Wetenschappelijke naam

Onychoprion anaethetus | (Scopoli, 1786)

Scopoli beschreef de soort in 1786 als Sterna Anaethetus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Onychoprion werd in 1832 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks onux, 'klauw' of 'nagel', en priōn, 'zaag'. De soortnaam komt van Grieks anaisthētos, 'gevoelloos' of 'dom', naar de tamheid van de vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Panay, Filipijnen.