Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Amazonestern
Amazonestern | Sternula superciliaris
Yellow-billed Tern | Charrancito amazónico | Trinta-réis-pequeno
De Amazonestern is een kleine, lichtgrijze stern met een forse, geheel gele snavel, die leeft langs de grote rivieren van het Zuid-Amerikaanse laagland. Hij broedt op zandbanken die in de droge tijd boven water komen en vist met korte stootduiken. Het is de gewone kleine stern van het Amazonegebied.
Geluid
Hoge, scherpe roepen, kip of kie-ik, vaak herhaald, en een snel getjilp bij de kolonie.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–25 cm, met smalle, spitse vleugels en een korte, gevorkte staart. De snavel is vrij lang en stevig, helder geel zonder zwarte punt; de poten zijn geel. In broedkleed een zwarte kap met een wit voorhoofd dat tot boven het oog reikt. Rug en vleugels zijn lichtgrijs, de onderdelen wit. De buitenste twee of drie handpennen zijn donker en vormen een donkere vleugelpunt. Buiten de broedtijd is de kruin witter en de snavel doffer. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben bruine schubben op rug en vleugels en een doffe, donkerder snavel.
Verwarringssoorten
De Amerikaanse dwergstern Sternula antillarum is iets kleiner, met een dunnere gele snavel met een zwarte punt en minder donker in de vleugelpunt; hij komt vooral aan de kust voor als wintergast uit het noorden. De Peruaanse dwergstern Sternula lorata is grijzer, ook op de onderdelen, en leeft aan de kust van Peru. De grootsnavelstern Phaetusa simplex is veel groter, met een zware gele snavel en een zwart-witte vleugel.
Leefgebied
Grote laaglandrivieren met zandbanken, meren en oude rivierarmen, overstroomde gebieden en buiten de broedtijd ook estuaria en lagunes aan de kust. Vist op kleine vissen met korte stootduiken na even stil te hebben gehangen boven het water. Broedt alleen of in losse groepen op kale zandbanken, vaak naast schaarbekken en grootsnavelsterns; het nest is een kuiltje in het zand.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia langs de Magdalena, de rivieren van de llanos en het Amazonegebied, en buiten de broedtijd aan de Caribische kust. In Ecuador langs de grote rivieren in het oosten; aan de westkust zeldzaam. In Peru langs de rivieren van het Amazonegebied, aan de Pacifische kust zeldzaam. In Bolivia langs de rivieren van het laagland in het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Venezuela en de Guyana's tot Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs grote rivieren met zandbanken in het Amazonegebied, vooral tijdens boottochten in de droge tijd, wanneer de vogels op de zandbanken broeden en boven de rivier vissen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Broedende vogels op zandbanken zijn kwetsbaar voor verstoring, het rapen van eieren en veranderingen in de waterstand door dammen.
Wetenschappelijke naam
Sternula superciliaris | (Vieillot, 1819)
Vieillot beschreef de soort in 1819 als Sterna superciliaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sternula werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam is een verkleinvorm van Sterna, 'stern', dus 'sterntje'. De soortnaam komt van Latijn superciliaris, 'met wenkbrauw', van supercilium, 'wenkbrauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.