Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Peruaanse dwergstern

Peruaanse dwergstern | Sternula lorata

Peruvian Tern | Gaviotín peruano | Trinta-réis-peruano

De Peruaanse dwergstern is een kleine, grijze stern van de woestijnkust van Peru en het noorden van Chili. Hij broedt verspreid op kale woestijnvlakten, soms kilometers van zee, en vist in de branding en in estuaria. De soort is bedreigd door verlies en verstoring van zijn broedgebieden.

Peruaanse dwergstern (Sternula lorata)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, scherpe roepen, tsiek of kie-riek, en een snel gekwetter bij verstoring van de broedplaats.

Luister: RoepXC876023

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–24 cm, met smalle, spitse vleugels en een korte, gevorkte staart. In broedkleed een zwarte kap met een smal wit voorhoofd. Rug en vleugels zijn grijs, en ook de onderdelen zijn lichtgrijs, niet wit; alleen keel en wangen zijn witachtig. De buitenste handpennen zijn donker. De snavel is geel met een zwarte punt, de poten zijn geel tot oranjebruin. Buiten de broedtijd is het voorhoofd witter en de snavel donkerder. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben bruine schubben op de bovendelen en een donkere snavel.

Verwarrings­soorten

De Amerikaanse dwergstern Sternula antillarum is witter op de onderdelen en lichter op de rug; hij komt als wintergast uit het noorden langs de kust van Ecuador en Peru voor. De Amazonestern Sternula superciliaris heeft een forsere, geheel gele snavel en witte onderdelen en leeft langs rivieren in het laagland. Grotere sterns aan de kust, zoals de visdief Sterna hirundo, zijn veel groter, met een rode of zwarte snavel.

Leefgebied

Zandstranden, branding, estuaria, lagunes en zoutpannen langs de woestijnkust; broedt op vlakke, kale woestijnvlakten met grind of zand, vaak enkele kilometers landinwaarts. Vist met korte stootduiken in de branding en in ondiep kustwater op kleine vissen zoals ansjovis. Broedt alleen of in losse groepen; het ei ligt in een ondiep kuiltje tussen stenen of schelpen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru langs vrijwel de hele kust, van Piura tot Tacna, met verspreide broedplaatsen. In Ecuador schaars langs de kust van het zuidwesten, vooral rond de Golf van Guayaquil en het schiereiland Santa Elena. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs zandstranden en bij riviermondingen en lagunes van de Peruaanse kust, waar vogels in de branding vissen. Blijf op afstand van broedvogels op de woestijnvlakten en betreed de broedgebieden niet.

Staat van instandhouding

Bedreigd. De kleine stand gaat achteruit door verlies en verstoring van broedgebieden door bebouwing langs de kust, mijnbouw, terreinwagens en zwervende honden; in El Niño-jaren vermindert bovendien het voedselaanbod.

Wetenschappelijke naam

Sternula lorata | (Philippi & Landbeck, 1861)

Philippi & Landbeck beschreef de soort in 1861 als Sterna lorata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sternula werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam is een verkleinvorm van Sterna, 'stern', dus 'sterntje'. De soortnaam komt van modern Latijn loratus, 'van de teugels', van Latijn lorum, 'riem, teugel'; waarschijnlijk naar de zwarte teugelstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Baai van Arica, Chili.