Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Amerikaanse dwergstern

Amerikaanse dwergstern | Sternula antillarum

Least Tern | Charrancito americano | Trinta-réis-miúdo

De Amerikaanse dwergstern is de kleinste stern van Noord-Amerika, een snelle, fladderende visser die vaak boven ondiep water bidt en dan loodrecht induikt. Hij broedt aan de kusten en grote rivieren van Noord-Amerika en het Caribisch gebied en trekt in de winter naar het noorden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied hoort hij vooral thuis aan de Caribische kust van Colombia.

Amerikaanse dwergstern (Sternula antillarum)
Foto: Paul Danese — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, schril kiet of zrie-ik, en een snel, kwetterend kidick-kidick, vooral bij de kolonie en in de vlucht.

Luister: RoepXC919578

Opname: Paul Lynch — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, een kleine, slanke stern met smalle vleugels en een korte, gevorkte staart. In broedkleed een zwarte kap met een witte driehoek op het voorhoofd, een gele snavel met een donkere punt en gele tot oranjegele poten. De bovendelen zijn lichtgrijs, de buitenste twee of drie handpennen vormen een donkere wig aan de vleugelvoorrand, de onderdelen zijn wit. In winterkleed een witte kruin, een zwarte band van oog tot nek, een donkere snavel en een donkere schouderbalk. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben bruine schubjes op de bovendelen en een donkere schouderbalk.

Verwarrings­soorten

De Peruaanse dwergstern Sternula lorata van de Pacifische kust is even klein, maar grijzer van onderen, met een langere, dunnere snavel; hun gebieden overlappen nauwelijks. De amazonestern Sternula superciliaris van de laaglandrivieren heeft een forsere, geheel gele snavel en geelgroene poten. De zwarte stern Chlidonias niger in winterkleed is donkergrijs van boven, met een donkere vlek opzij van de borst en een minder diep gevorkte staart. De visdief Sterna hirundo is veel groter.

Leefgebied

Zandstranden, lagunes, estuaria, zoutpannen en ondiepe kustwateren, ook viskwekerijen en de monding van rivieren. Vist op kleine visjes en garnalen door na kort bidden in het water te duiken. Broedt in kolonies op kaal zand of schelpen, het nest is een kuiltje in de grond.

Verspreiding en trek

In Colombia doortrekker en wintergast langs de Caribische kust, met kleine broedkolonies, bijvoorbeeld in La Guajira; langs de Pacifische kust zeldzaam. In Ecuador en Peru een zeldzame gast aan de kust. In Bolivia en op de Galápagos niet of hooguit als dwaalgast. Broedt van de Verenigde Staten en Mexico tot het Caribisch gebied en overwintert langs de kusten van Midden-Amerika en het noorden van Zuid-Amerika.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs de Caribische kust van Colombia, zoals bij de zoutpannen van Manaure in La Guajira en in de lagunes van de Ciénaga Grande de Santa Marta. Let op kleine sterns die boven ondiep water bidden en met een hoog geroep heen en weer vliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is gevoelig voor verstoring van broedplaatsen op stranden en voor het verlies van kale zandvlakten; in Noord-Amerika broedt hij daarom ook op platte daken en opgespoten terreinen.

Wetenschappelijke naam

Sternula antillarum | Lesson, 1847

Lesson beschreef de soort in 1847 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sternula werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam is een verkleinvorm van Sterna, 'stern', dus 'sterntje'. De soortnaam antillarum verwijst naar de Antillen ('van de Antillen'); dat is niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guadeloupe.