Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Brilstruikgors

Brilstruikgors | Atlapetes leucopis

White-rimmed Brushfinch | Atlapetes embridado | Tico-tico-de-anel-branco

De brilstruikgors is een grote, donkere struikgors van het hoge nevelwoud in Ecuador en het zuiden van Colombia. Zijn naam verwijst naar de witte oogring, die met een korte witte streep achter het oog een bril vormt. Hij leeft verborgen in dichte ondergroei en bamboe en is in het grootste deel van zijn verspreidingsgebied zeer plaatselijk en schaars.

Brilstruikgors (Atlapetes leucopis)
Foto: Luis G Restrepo — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne roepjes, ongeveer tsiet, en een zang van enkele hoge, doordringende fluittonen, vaak in duet.

Luister: ZangXC357445

Opname: Brayan Coral Jaramillo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, groot en stevig, met een zware, zwarte snavel. De kruin en nek zijn kastanjebruin; het gezicht is zwart, met een witte oogring en een korte witte streep achter het oog. De bovendelen zijn donker olijfgroen; keel en onderdelen zijn donker olijfgrijs, op de buik iets lichter. De seksen zijn gelijk; jongen zijn bruiner, met een minder duidelijke bril.

Verwarrings­soorten

De bruinkapstruikgors Arremon brunneinucha heeft eveneens een kastanjebruine kruin, maar een witte keel en een zwarte borstband en geen witte oogring. De grijsborststruikgors Atlapetes schistaceus heeft een roodbruine kruin, grijze onderdelen en een witte baardstreep en keel. De grijsbrauwstruikgors Arremon assimilis heeft een zwarte kop met grijze strepen en een witte keel.

Leefgebied

Dichte ondergroei van vochtig, bemost nevelwoud en hoger bergbos, vaak met Chusquea-bamboe, en aangrenzende bosranden, ruwweg tussen 2200 en 3200 m. Zoekt op en vlak boven de grond tussen bladeren en mos naar insecten en zaden, meestal in paren. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia zeer plaatselijk in het zuiden, in de Centrale Andes van Huila en Cauca en in Nariño. In Ecuador zeer plaatselijk in de Andes, vooral op de oostflank. Niet met zekerheid bekend uit Peru; ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in dichte bamboe en ondergroei van hoog nevelwoud op de oostflank van de Ecuadoraanse Andes, vroeg in de ochtend. De vogels komen zelden in de open; let op hun hoge fluittonen en op bewegingen laag in de bamboe.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd volgens de huidige beoordeling, maar de soort is in het hele verspreidingsgebied zeer plaatselijk. Ontbossing van het hoge nevelwoud vormt een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes leucopis | (Sclater & Salvin, 1878)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1878 als Buarremon leucopis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en ōps, 'oog', naar de witte oogring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yanayacu (?), Ecuador.