Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Witkopstruikgors

Witkopstruikgors | Atlapetes albiceps

White-headed Brushfinch | Atlapetes cabeciblanco | Tico-tico-de-cabeça-branca

De witkopstruikgors is een grijze struikgors van de droge bossen van de Tumbes-regio in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru. Met zijn witte gezicht en zwarte achterkruin wijkt hij af van de meeste struikgorzen, die in vochtig bergbos leven. Hij leeft in paren dicht bij de grond in droog struikgewas.

Witkopstruikgors (Atlapetes albiceps)
Foto: Nelson Apolo — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een reeks piepende, gefloten tonen. Opgewonden paren laten een vloeiend, dalend gekwetter horen met hoge, schrille tonen. Roepjes zijn een hoge, stijgende en dalende toon, een hoog ti en tsiejip.

Luister: ZangXC264877

Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm, met een stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. Voorhoofd, gezicht en keel zijn wit; achterkruin en nek zijn zwart. Een smalle zwarte lijn scheidt de oorstreek van de keel. De bovendelen zijn leigrijs, vleugels en staart iets zwarter; de witte basis van de handpennen vormt een witte vlek op de gesloten vleugel. Borst en flanken zijn grijs, buik en onderstaartdekveren wit. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn bruiner en hebben een minder scherp koppatroon.

Verwarrings­soorten

De bleekkopstruikgors Atlapetes pallidiceps heeft een bleke, grijsbruine kop zonder zwarte achterkruin en leeft alleen in een klein gebied in de droge Yunguilla-vallei in het zuiden van Ecuador, hoger dan de witkopstruikgors. De witvleugelstruikgors Atlapetes leucopterus heeft eveneens een witte vleugelvlek, maar een donkerdere kop met een roodbruine of zwartachtige kruin, en leeft meestal hoger, in vochtiger struweel.

Leefgebied

Droog loofverliezend bos, droog struweel en oeverbos langs beekjes, ruwweg tussen 200 en 1400 m. Zoekt op en vlak boven de grond, in strooisel en laag struikgewas, naar insecten, andere ongewervelden en zaden. Het nest is een kom in een struik of lage boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador alleen in het zuidwesten, vooral in het zuiden van de provincie Loja. In Peru op de Pacifische flank in het noordwesten, zuidwaarts tot Lambayeque en het zuidwesten van Cajamarca. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droog bos in het zuidwesten van Loja, bijvoorbeeld rond Zapotillo, of in de droge bossen van Piura en Lambayeque in Peru. Paren bewegen zich laag door het struikgewas; let in de vroege ochtend op hun piepende zang.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en de stand neemt vermoedelijk af door kap en begrazing van het droge bos in de Tumbes-regio.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes albiceps | (Taczanowski, 1884)

Taczanowski beschreef de soort in 1884 als Buarremon albiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en -ceps (van caput), 'kop', naar de witte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paucal, Cajamarca, Peru.