Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Roodoorstruikgors

Roodoorstruikgors | Atlapetes rufigenis

Rufous-eared Brushfinch | Atlapetes orejirrufo | Tico-tico-de-orelha-ruiva

De roodoorstruikgors is een grote, grijze struikgors met een roodbruine kop, die alleen in de hoge Andes van het noorden en midden van Peru voorkomt. Hij leeft hoger dan de meeste struikgorzen, in struweel en Polylepis-bos tot boven 4000 m. Hij komt in paren of familiegroepjes voor en houdt zich in en onder struiken op.

Roodoorstruikgors (Atlapetes rufigenis)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is nog nauwelijks beschreven. Opgewonden paren laten een duet horen van lage, ratelende tonen met enkele hoge, lispelende noten. Het roepje is een hoog tsi.

Luister: ZangXC296825

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een stevige, zwarte snavel en een lange staart. De kop is grotendeels roodbruin, met witte teugels en een brede witte baardstreep daaronder. Bovendelen, vleugels en staart zijn donker rookgrijs. De keel is wit, borst en flanken zijn grijs, de buik witachtig. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een vaal grijsbruine kop en een donkerbruine borst en flanken.

Verwarrings­soorten

De roestbuikstruikgors Atlapetes nationi leeft zuidelijker, op de westflank van Midden- en Zuid-Peru, en heeft een grijze kop met een donker gezicht en roestbruine onderbuik, zonder roodbruine wangen. De apurímacstruikgors Atlapetes forbesi leeft in het zuiden van Peru en heeft een roodbruine kruin, maar een zwart gezicht. In hetzelfde gebied leven ook andere gorzen, zoals de roodkraaggors Zonotrichia capensis, die kleiner is, met een gestreepte rug en een roodbruine halsband.

Leefgebied

Bergstruweel, struikrijke hellingen en Polylepis-bos bij en boven de boomgrens, ruwweg tussen 3200 en 4500 m. Zoekt op de grond en laag in struiken naar insecten, andere ongewervelden, zaden en bessen. Het nest is een kom laag in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru: aan weerszijden van het stroomgebied van de bovenloop van de Marañón, van het zuiden van Cajamarca via La Libertad tot het westen van Huánuco, en westwaarts tot in de Cordillera Blanca in Ancash. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Polylepis-bos en hoog struweel in de Cordillera Blanca, bijvoorbeeld in de dalen van Huascarán. Paren schuilen vaak in dicht struikgewas; let op hun hoge roepjes en kijk langs de rand van struiken en bosjes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd (tot 2021 als gevoelig beschouwd). Het verspreidingsgebied is klein. Kap voor brandhout, branden en begrazing beletten het herstel van Polylepis-bos; ook veranderingen in het landgebruik vormen een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes rufigenis | (Salvin, 1895)

Salvin beschreef de soort in 1895 als Buarremon rufigenis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en gena, 'wang', naar de roodbruine wangen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Huamachuco (La Libertad) en Cajabamba (Cajamarca), Peru.