Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Briltangare

Briltangare | Chlorospingus flavopectus

Common Chlorospingus | Clorospingo común | Clorospingo-comum

De briltangare is de meest verbreide chlorospingus, van Mexico tot het noordwesten van Argentinië, en in het gidsgebied een van de talrijkste vogels van het bergbos. Groepjes vormen de kern van veel gemengde groepen in het nevelwoud. De soort is geografisch zeer variabel; de meeste vormen hebben een witte vlek achter het oog.

Briltangare (Chlorospingus flavopectus)
Foto: Hans Norelius from Älvsjö, Sweden — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, scherp tsjit, in groepen vaak herhaald. De zang is een snelle reeks droge tsjiptonen, soms in een kort, schel gekwetter versnellend.

Luister: ZangXC1181276

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een kegelvormige, donkere snavel. De bovendelen zijn olijfgroen. De kop is bruinachtig tot grijs, meestal met een duidelijke witte vlek of korte streep achter het oog; bij sommige vormen ontbreekt die. De keel is witachtig, vaak fijn donker gespikkeld, de borst draagt een brede olijfgele tot gele band, de buik is witachtig en de flanken zijn olijfkleurig. De iris is bij veel vormen licht. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer, met een onduidelijker koppatroon.

Verwarrings­soorten

De grijskeeltangare Chlorospingus canigularis heeft een lichtgrijze, ongespikkelde keel en geen witte vlek achter het oog, en zit vaker hoog in de bomen. De geelborsttangare Chlorospingus flavigularis heeft een heldergele keel en een grijze borst. De grijsborsttangare Chlorospingus semifuscus is grijzer, zonder gele borstband. De olijfrugsfenops Sphenopsis frontalis is van onder egaal olijfgeel, met een smalle gele wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden, secundair bos en struikrijke kapvlakten, ruwweg tussen 1200 en 3000 m. Zoekt in de onderste en middelste lagen naar insecten en vruchten en eet ook nectar en bessen; vrijwel altijd in groepjes, vaak met tangaren, zangers en andere soorten. Het nest is een kom van mos en vezels, laag tot halfhoog in een struik of tussen epifyten.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle Andesketens, ook in de Sierra Nevada de Santa Marta en de Serranía de Perijá. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de oostflank over de hele lengte van het land en in het noorden ook op de westflank. In Bolivia in de Yungas en op de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama, in Venezuela en in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Gemengde groepen in het nevelwoud hebben meestal enkele briltangaren als kern; volg hun tsjiproepjes om de groep te vinden. Bekijk de vogels dan zorgvuldig, omdat de vormen per streek sterk verschillen.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de hier gevolgde indeling. De soort is in het hele gidsgebied algemeen en verdraagt bosranden en secundair bos goed.

Wetenschappelijke naam

Chlorospingus flavopectus | (de Lafresnaye, 1840)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1840 als Arremon flavo-pectus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chlorospingus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks khlōros, 'groen', met spingos, een kleine vogel, mogelijk de vink. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en pectus, 'borst': geelborstig. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.