Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Bronsstaartdoornsnavel

Bronsstaartdoornsnavel | Chalcostigma heteropogon

Bronze-tailed Thornbill | Picoespina bronceado | Bico-de-espinho-de-cauda-bronzeada

De bronsstaartdoornsnavel is de grote doornsnavel van het páramo van de Oostelijke Cordillera van Colombia. Hij is grotendeels donkergroen, met een koperrode stuit en bij het mannetje een smalle, groen-roze baard. Anders dan sommige verwanten zoekt hij zijn voedsel vooral aan bloeiende struiken en niet op de grond.

Bronsstaartdoornsnavel (Chalcostigma heteropogon)
Foto: Neil Orlando Diaz Martinez from Bogotá D.C., Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig bekend; een dof, kort tsk.

Luister: ZangXC508685

Opname: Simon Mills — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–14 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje is donker flessengroen, met koperrode bovenstaartdekveren en een gevorkte, olijfgroene tot bronskleurige staart. De smalle baard is smaragdgroen en gaat onderaan over in roze. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft een kleinere, blekere groene baard zonder roze en lichte punten aan de buitenste staartveren. Jonge vogels hebben een mahonierode kruin.

Verwarrings­soorten

De groenbaardhelmkolibrie Oxypogon guerinii leeft in hetzelfde páramo, maar heeft een kuif, een zwart gezicht met een witte rand en een witte baard met groen in het midden. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina is kleiner, zonder baard, met een roodachtige staart. De regenboogdoornsnavel Chalcostigma herrani is kleiner, met een roodbruine kruin, een veelkleurige baard en witte staartpunten, en ontbreekt in de Oostelijke Cordillera.

Leefgebied

Steile, rotsige hellingen in droog tot vochtig páramo en de randen van Polylepis- en ander dwergbos, ruwweg tussen 3000 en 3900 m. Zoekt nectar aan bloemen van struiken en kruiden, zich vastklampend of zwevend; beide seksen verdedigen bloemrijke plekken fel tegen andere kolibries. Pikt ook insecten van de vegetatie en vangt ze in de lucht.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Oostelijke Cordillera, van Norte de Santander zuidwaarts tot Cundinamarca. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen in het Tamá-massief in het uiterste westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het páramo van Chingaza en Sumapaz en in de Sierra Nevada del Cocuy, bij bloeiende struiken op rotsige hellingen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Branden en de uitbreiding van weiland en akkers in het páramo verkleinen plaatselijk het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Chalcostigma heteropogon | (Boissonneau, 1840)

Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Ornismya heteropogon; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chalcostigma werd in 1854 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks khalkos, 'brons', met stigmē, 'vlek' of 'teken', naar de baard van de bronsstaartdoornsnavel. De soortnaam combineert Grieks heteros, 'anders', met pōgōn, 'baard', naar de afwijkend gekleurde keelstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.