Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Regenboogdoornsnavel
Regenboogdoornsnavel | Chalcostigma herrani
Rainbow-bearded Thornbill | Picoespina arcoíris | Bico-de-espinho-de-barba-arco-íris
De regenboogdoornsnavel dankt zijn naam aan de smalle baard van het mannetje, die van groen via geel naar rood verloopt. Het is een doornsnavel van het páramo en het struikgewas boven de boomgrens, van Colombia tot het noorden van Peru. De roodbruine kruin en de witte staarthoeken komen bij beide seksen voor.
Geluid
Weinig opgenomen. Mogelijk als zang een herhaald, laag tsjiet-die-die-tsjiet.
Opname: David Ricardo Rodríguez-Villamil — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–12 cm, met een zeer korte, naaldvormige zwarte snavel en een kleine witte vlek achter het oog. Het mannetje is grotendeels flessengroen, met een roodbruine voorkruin en kruin, een koperkleurige stuit en witte onderstaartdekveren. De gevorkte staart is blauwzwart, met witte punten aan de hoeken, het best zichtbaar van onderen. De smalle baard verloopt van groen en turkoois via geel naar rood onderaan. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft een veel kleinere baard en is bleek okergeel van onderbuik tot onderstaartdekveren. Jonge mannetjes hebben een geheel donkere keel. De ondersoort van de Nevado del Tolima is iets donkerder, met een langere baard.
Verwarringssoorten
De roodkruindoornsnavel Chalcostigma ruficeps heeft ook een roodbruine kruin, maar is kleiner, zonder witte staartpunten, en leeft lager, in het bergbos. De blauwmanteldoornsnavel Chalcostigma stanleyi is donker, met een violetblauwe rug en een staalblauwe staart zonder witte punten. De purperrugdoornsnavel Ramphomicron microrhynchum heeft een nog kortere snavel, bij het mannetje een purperen rug, en geen roodbruine kruin. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina heeft een roodachtige staart zonder witte hoeken.
Leefgebied
Vooral páramo met struikgewas en bosjes, ook ravijnen met varens en bromelia's, in Colombia tussen 2700 en 4100 m, in Ecuador tussen 2800 en 3700 m. Zoekt nectar aan kleine bloemen van lage struiken, vaak vastgeklampt aan de bloem, en vangt insecten. Foerageert alleen en verdedigt zijn bloemen fel, ook tegen grotere berghoningkruipers en andere kolibries.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het zuiden van de Andes vanaf Cauca zuidwaarts tot Nariño, en geïsoleerd op de Nevado del Tolima in de Centrale Cordillera. In Ecuador in het hooggebergte over vrijwel de hele lengte van het land. In Peru alleen in het noorden, in Piura en Cajamarca. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In Colombia in het Parque Nacional Natural Puracé in Cauca; in Ecuador in het struikrijke páramo boven de boomgrens, bijvoorbeeld rond de Papallacta-pas. Mannetjes zitten vaak op een uitstekende tak bij bloeiende struiken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand is onbekend en neemt waarschijnlijk af; specifieke bedreigingen zijn niet bekend, maar het páramo wordt plaatselijk aangetast door branden en begrazing.
Wetenschappelijke naam
Chalcostigma herrani | (Delattre & Bourcier, 1846)
Delattre & Bourcier beschreef de soort in 1846 als Trochilus Herrani; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chalcostigma werd in 1854 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks khalkos, 'brons', met stigmē, 'vlek' of 'teken', naar de baard van de bronsstaartdoornsnavel. De soortnaam eert Pedro Alcántara Herrán (1800–1872), Colombiaans generaal en staatsman, onder meer president van Nieuw-Granada. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pasto, Colombia.