Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Reuzenkolibrie

Reuzenkolibrie | Patagona gigas

Giant Hummingbird | Colibrí gigante | Beija-flor-gigante

De reuzenkolibrie is de grootste kolibrie ter wereld, zo groot als een spreeuw maar slanker. Hij vliegt met trage, zichtbare vleugelslagen en glijdt soms als een zwaluw, zodat hij op het eerste gezicht nauwelijks op een kolibrie lijkt. Hij hoort bij de droge dalen van de Andes, waar hij de bloemen van agaven en cactussen bezoekt.

Reuzenkolibrie (Patagona gigas)
Foto: CLAUDIOLD — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, scherp, fluitend tsjiep, vaak in reeksen, zowel zittend als in de vlucht.

Luister: ZangXC749547

Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–23 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel en een lange, licht gevorkte staart. De bovendelen zijn dof olijfbruin tot grijsbruin, met een opvallende witte stuit. De onderdelen zijn kaneelbruin tot roestbruin, bij het vrouwtje wat bleker en op de keel fijn gevlekt. Er zijn geen glanzende kleuren. In de vlucht vallen de lange, smalle vleugels, de witte stuit en de langzame vleugelslag op. De seksen lijken op elkaar.

Verwarrings­soorten

Andere kolibries in hetzelfde gebied zijn veel kleiner en hebben een snellere vleugelslag; de witbuikvioletoorkolibrie Colibri serrirostris en vrouwtjes van de estellabergnimf Oreotrochilus estella zijn compacter en groener van boven, zonder witte stuit. In de vlucht kan hij even aan een zwaluw doen denken, maar hij blijft biddend bij bloemen hangen.

Leefgebied

Droge, open berghellingen met struweel, cactussen en agaven, heggen langs akkers en terrassen, oeverbosjes, tuinen en dorpen met eucalyptus en bloeiende struiken, ongeveer tussen 2000 en 4000 m. Bezoekt vooral grote bloemen, zoals die van Agave, Puya en zuilcactussen, en vangt insecten in de vlucht. Zit vaak opvallend op een kale tak of draad.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het uiterste zuidwesten. In Ecuador in de droge dalen van de Andes. In Peru en Bolivia wijdverbreid in de droge dalen en op de westflank van de Andes. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Chili en het westen van Argentinië. Onderzoek uit 2024 laat zien dat de vogels in het noorden een eigen, niet-trekkende vorm zijn, die mogelijk als aparte soort wordt erkend; de zuidelijke vorm overwintert gedeeltelijk in het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de droge dalen bij bloeiende agaven en cactussen, bijvoorbeeld in het Heilige Dal bij Cusco in Peru en in de droge dalen van de Ecuadoraanse Andes. Een vogel op een kale tak boven het struweel valt op door zijn formaat en zijn luide roep.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Profiteert van heggen, tuinen en aanplant van agave en eucalyptus in het Andeslandschap.

Wetenschappelijke naam

Patagona gigas | (Vieillot, 1824)

Vieillot beschreef de soort in 1824 als Trochilus gigas; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Patagona werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam verwijst naar Patagonië, in het zuiden van Zuid-Amerika. De soortnaam komt van Latijn gigas, 'reus', naar de grootte: dit is de grootste kolibrie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Valparaíso, Chili.