Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Bruinborstaardkruiper
Bruinborstaardkruiper | Upucerthia validirostris
Buff-breasted Earthcreeper | Bandurrita andina | Bandurrita-de-peito-ocráceo
De bruinborstaardkruiper is een aardkruiper van de hoogvlakten en hellingen van de puna in de centrale en zuidelijke Andes. Met zijn lange, gebogen snavel wroet hij in de grond tussen graspollen, struiken en stenen. De vogels van Peru en Bolivia werden vroeger als een aparte soort beschouwd.
Geluid
De zang is een snelle, droge reeks tonen die versnelt en soms wegsterft, vaak vanaf een rots of struik gezongen. Roept korte, scherpe tonen.
Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, met een lange, gebogen snavel en een vrij lange staart. De bovendelen zijn egaal grijsbruin, met een lichte, geelbruine wenkbrauwstreep. Keel en onderdelen zijn vrijwel ongetekend licht geelbruin tot okerkleurig, de keel iets lichter. De staart is bruin, met roodbruine buitenste pennen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De schubkeelaardkruiper Upucerthia dumetaria heeft een geschubde keel en borst. De witkeelaardkruiper Upucerthia albigula heeft een zuiver witte keel en een grijzere borst en leeft lager, aan de Pacifische kant van zuidelijk Peru. De gestreepte grondkruiper Geocerthia serrana heeft gestreepte onderdelen. De gewone holengraver Geositta cunicularia heeft een kortere snavel en een kortere staart.
Leefgebied
Grasland met struiken, rotsige hellingen en randen van akkers in de puna en op de hogere hellingen van droge Andesdalen, ruwweg tussen 3000 en 4600 m. Loopt over de grond en wroet met de snavel in de bodem naar insecten en larven. Het nest ligt aan het eind van een hol in een aarden wal of tussen stenen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in de Andes van het noorden-midden (ongeveer vanaf La Libertad en Ancash) zuidwaarts tot Puno en Tacna. Bolivia: in de westelijke Andes en op het altiplano, van La Paz tot Potosí. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop over struikrijke puna en langs akkerranden boven 3500 m, bijvoorbeeld rond het Titicacameer. De vogel loopt vaak weg tussen de struiken en zingt in de vroege ochtend vanaf een verhoging.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en verdraagt beweiding en kleinschalige landbouw.
Wetenschappelijke naam
Upucerthia validirostris | (Burmeister, 1861)
Burmeister beschreef de soort in 1861 als Ochetorhynchus validirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Upucerthia werd in 1832 ingevoerd door Geoffroy Saint-Hilaire. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachtsnamen Upupa (hoppen) en Certhia (boomkruipers). De soortnaam komt van Latijn validus 'sterk' en rostrum 'snavel', naar de krachtige snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sierra de Mendoza, Argentinië.