Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Witkeelaardkruiper
Witkeelaardkruiper | Upucerthia albigula
White-throated Earthcreeper | Bandurrita de Arica | Bandurrita-de-garganta-branca
De witkeelaardkruiper is een grijsbruine aardkruiper met een lange, gebogen snavel van droge berghellingen aan de Pacifische kant van de zuidelijke Andes. Het kleine verspreidingsgebied ligt in het zuidwesten van Peru en het uiterste noorden van Chili. Hij zoekt zijn voedsel op de grond en wroet daarbij met de snavel in de bodem en onder stenen.
Geluid
De zang is een reeks snelle, luide tonen die in tempo toenemen, vaak vanaf een rots of struik gezongen. Roept ook korte, scherpe tonen.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm, met een lange, duidelijk gebogen, donkere snavel en een vrij lange staart. De bovendelen zijn egaal grijsbruin, met een lichte wenkbrauwstreep. De keel is zuiver wit en steekt af tegen de grijze tot grijsbruine borst; de buik is lichter, de flanken en onderstaartdekveren zijn bruiner. Stuit en staart zijn roodbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De schubkeelaardkruiper Upucerthia dumetaria heeft een geschubde keel en borst en een minder roodbruine staart. De bruinborstaardkruiper Upucerthia validirostris heeft een geelbruine keel en borst zonder contrasterend witte keel en leeft meestal hoger, in de puna. De rechtsnavelgrondkruiper Ochetorhynchus ruficaudus heeft een rechte snavel.
Leefgebied
Droog struweel met cactussen en verspreide struiken op steile, rotsige hellingen en in ravijnen aan de westflank van de Andes, ruwweg tussen 2500 en 4000 m, ook langs de randen van terrassen en akkers. Zoekt op de grond naar insecten en andere ongewervelden. Het nest ligt in een hol in een aarden wal of in een rotsspleet.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: alleen aan de Pacifische kant van de Andes in het zuidwesten, van Arequipa via Moquegua tot Tacna. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste noorden van Chili (Arica).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op struikrijke, rotsige hellingen langs de wegen die vanuit Tacna, Moquegua en Arequipa de Andes in lopen. In de vroege ochtend zingt de vogel vanaf een rots of struiktop.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, maar in geschikt struweel komt de soort regelmatig voor.
Wetenschappelijke naam
Upucerthia albigula | Hellmayr, 1932
Hellmayr beschreef de soort in 1932 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Upucerthia werd in 1832 ingevoerd door Geoffroy Saint-Hilaire. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachtsnamen Upupa (hoppen) en Certhia (boomkruipers). De soortnaam komt van Latijn albus 'wit' en gula 'keel', naar de witte keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Putre, Arica y Parinacota, Chili.