Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Schubkeelaardkruiper
Schubkeelaardkruiper | Upucerthia dumetaria
Scale-throated Earthcreeper | Bandurrita común | Bandurrita-de-garganta-escamosa
De schubkeelaardkruiper is een grote, grijsbruine aardkruiper met een lange, sterk gebogen snavel, die over een groot deel van het zuiden van Zuid-Amerika voorkomt. In het gidsgebied bereikt hij zijn noordgrens op de altiplano en in de droge Andesdalen van Bolivia en het uiterste zuiden van Peru. De naam verwijst naar de geschubde tekening op keel en borst.
Geluid
De zang is een reeks snelle, harde tonen die in een triller overgaat, vanaf een struik of rots. De roep is een kort, scherp tsjiep.
Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–23 cm, met een lange, sterk gebogen snavel. De bovendelen zijn grijsbruin, de staart donkerbruin met lichtere buitenste pennen. Een lichte wenkbrauwstreep. Keel en borst zijn witachtig met donkere schubben, de buik is bleek geelbruin. In de vlucht is een roodbruine vleugelband zichtbaar. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De bruinborstaardkruiper Upucerthia validirostris heeft een geelbruine, niet geschubde borst en een roodbruinere staart. De witkeelaardkruiper Upucerthia albigula van het zuiden van Peru heeft een zuiver witte keel en een roodbruine stuit en staart. Holengravers (Geositta) hebben een kortere snavel en een kortere staart.
Leefgebied
Droog struweel, puna met verspreide struiken, rotsige hellingen en akkerranden, in het gidsgebied meestal tussen 2500 en 4000 m. Zoekt op de grond onder struiken naar insecten en larven en steekt daarbij de lange snavel in de bodem. Het nest ligt aan het eind van een zelf gegraven tunnel in een wal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Peru: alleen in het uiterste zuiden. Bolivia: in de Andes en op de altiplano van La Paz en Oruro zuidwaarts tot Potosí en Tarija. Buiten het gidsgebied in Chili en Argentinië, zuidwaarts tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop langs struikrijke hellingen op de Boliviaanse altiplano en in de droge dalen in het zuiden; de vogel loopt vaak tussen de struiken en springt bij verstoring op een rots.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Overbegrazing tast plaatselijk de struikvegetatie aan.
Wetenschappelijke naam
Upucerthia dumetaria | Geoffroy Saint-Hilaire, 1832
Geoffroy Saint-Hilaire beschreef de soort in 1832 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Upucerthia voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachtsnamen Upupa (hoppen) en Certhia (boomkruipers). De soortnaam komt van Latijn dumetum 'struikgewas', dus 'van het struikgewas', naar het leefgebied. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Negro, Patagonië, Argentinië.