Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Bruine incakolibrie

Bruine incakolibrie | Coeligena wilsoni

Brown Inca | Inca pardo | Inca-pardo

De bruine incakolibrie is een donkerbruine incakolibrie van het vochtige bergbos op de westflank van de Andes in Colombia en Ecuador. Hij vervangt daar de bronzen incakolibrie van de oostflank. De witte vlek op de zijkant van de borst is in het schemerige bos vaak het eerste kenmerk dat je ziet.

Bruine incakolibrie (Coeligena wilsoni)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een hoog, herhaald tsit of tsip. Bij achtervolgingen een snel getjirp.

Luister: ZangXC264477

Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel van ongeveer 3 cm. Het kleed is grotendeels donker chocoladebruin, met een bronskleurige glans op rug en stuit. Op de zijkant van de borst zit een duidelijke witte vlek. Het mannetje heeft een kleine, violet glanzende keelvlek, die bij het vrouwtje kleiner is of ontbreekt. De staart is bronsbruin en iets gevorkt. Een kleine witte vlek achter het oog.

Verwarrings­soorten

De bronzen incakolibrie Coeligena coeligena leeft op de oostflank, is lichter bronsbruin, met een gevlekte grijzige keel en zonder witte borstvlek. Het vrouwtje van de bruinborstbriljantkolibrie Heliodoxa rubinoides is groener van boven en geelbruin van onder, met een kortere snavel. Heremietkolibries zoals de groene heremietkolibrie Phaethornis guy hebben een gebogen snavel en een lange, spits uitlopende staart.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud en de randen ervan, ook ouder secundair bos, meestal tussen ongeveer 700 en 2300 m, vooral rond 1200–2000 m. Foerageert laag tot halfhoog in het bos langs een vaste route van bloemen en vangt kleine insecten. Komt naar voederflessen bij lodges. Het nest is een kommetje van mos en plantenvezels, meestal aan een hangende tak of wortel.

Verspreiding en trek

In Colombia op de westflank van de Westelijke Cordillera en op de westhelling van het zuiden van de Centrale Cordillera. In Ecuador op de westflank van de Andes. In Peru hooguit in het uiterste noordwesten. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied komt hij niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij voederflessen en bloeiende planten in het nevelwoud op de westflank, zoals in de omgeving van Mindo in Ecuador. Vogels verschijnen vaak kort bij een voederfles en verdwijnen dan weer in het bos.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort gebruikt ook ouder secundair bos, maar ontbossing op de westflank van de Andes tast het leefgebied aan.

Wetenschappelijke naam

Coeligena wilsoni | (Delattre & Bourcier, 1846)

Delattre & Bourcier beschreef de soort in 1846 als Trochilus Wilsoni; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coeligena werd in 1833 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Latijn coeligenus, 'hemelgeboren' of 'hemels'. De soortnaam eert Thomas Bellerby Wilson (1807–1865), Amerikaans natuuronderzoeker en verzamelaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Juntas, bij Buenaventura, Valle del Cauca, Colombia.