Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Zwarte incakolibrie

Zwarte incakolibrie | Coeligena prunellei

Black Inca | Inca negro | Inca-preto

De zwarte incakolibrie is een bijna geheel zwarte incakolibrie die alleen in de Oostelijke Cordillera van Colombia voorkomt. Hij leeft in vochtig bergbos, vooral in bossen met Andeseik (Quercus humboldtii), op de westhelling van die bergketen. Witte vlekken op de zijkanten van de borst en een blauw glanzende keelvlek tekenen het verder donkere kleed.

Zwarte incakolibrie (Coeligena prunellei)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een hoog, herhaald tsit. Bij achtervolgingen een snel getjirp.

Luister: RoepXC511252

Opname: Simon Mills — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel van ongeveer 3 cm. Het kleed is grotendeels zwart, met een blauwgroene glans op de schouders en een kleine, blauw glanzende keelvlek. Aan weerszijden van de borst zit een duidelijke witte vlek. De staart is zwart en iets gevorkt. Een kleine witte vlek achter het oog. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar is iets doffer, met een kleinere keelvlek.

Verwarrings­soorten

Binnen het kleine verspreidingsgebied is er weinig verwarring. De gekraagde incakolibrie Coeligena torquata heeft een brede witte borstband en witte staartzijden. De bruine incakolibrie Coeligena wilsoni heeft ook witte borstvlekken, maar is bruin en leeft op de westflank van de Westelijke Cordillera. De blauwe incakolibrie Coeligena helianthea leeft hoger in dezelfde bergketen, is donker met een roze tot violet glanzende buik en een glanzend groene stuit.

Leefgebied

Vochtig bergbos en nevelwoud, vooral eikenbos met Quercus humboldtii, en de randen ervan, ook ouder secundair bos, meestal tussen ongeveer 1500 en 2600 m. Foerageert laag tot halfhoog in het bos langs een vaste route van bloemen, vooral van heideachtigen en epifyten, en vangt kleine insecten. Over het nest is weinig gepubliceerd.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia: op de westhelling van de Oostelijke Cordillera, in Santander, Boyacá en Cundinamarca. Ontbreekt in Ecuador, Peru en Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied komt hij niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de resterende eikenbossen op de westhelling van de Oostelijke Cordillera in Santander en Boyacá, bij bloeiende struiken in de onderlaag en langs bosranden. Een vogel keert langs zijn route vaak terug naar dezelfde bloemen.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. Het verspreidingsgebied is klein en versnipperd; het bergbos op de westhelling van de Oostelijke Cordillera is grotendeels gekapt voor landbouw en veeteelt.

Wetenschappelijke naam

Coeligena prunellei | (Bourcier, 1843)

Bourcier beschreef de soort in 1843 als Trochilus Prunellei; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coeligena werd in 1833 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Latijn coeligenus, 'hemelgeboren' of 'hemels'. De soortnaam eert Clément François Victor Gabriel Prunelle (1777–1853), Frans arts, classicus en politicus, burgemeester van Lyon. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Facatativá, Cundinamarca, Colombia.