Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Gekraagde incakolibrie
Gekraagde incakolibrie | Coeligena torquata
Collared Inca | Inca collarejo | Inca-de-colar
De gekraagde incakolibrie is een grote, donkere kolibrie van het vochtige bergbos van de Andes, met een opvallend wit borstschild en veel wit in de staart. Hij foerageert vooral in de onderste en middelste lagen van het bos en volgt een vaste route langs bloeiende planten. Het is de meest verbreide incakolibrie van het gidsgebied.
Geluid
Meestal een korte, droge, hoge tsit of tik, vaak bij het wisselen van bloem. Bij achtervolgingen een snelle reeks hoge, tsjilpende tonen.
Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel van ruim 3 cm. Het mannetje is grotendeels zwartachtig groen, met een kleine, glinsterend violetblauwe vlek op de voorkruin en een helderwit borstschild. De staart is wit met donkere middelste veren en donkere punten; in de vlucht flitst het wit duidelijk op. Het vrouwtje is groener, met een witachtige, groen gevlekte keel en een minder scherp afgetekend wit borstschild. In het zuiden van Peru en in Bolivia (de vorm inca) is het lichaam groener en ontbreekt de violette kruinvlek.
Verwarringssoorten
De bronzen incakolibrie Coeligena coeligena is bronsbruin, zonder wit op borst en staart. De bruine incakolibrie Coeligena wilsoni leeft lager op de westflank, is bruinachtig en heeft alleen een kleine witte vlek aan de zijkant van de borst. De violetkeelincakolibrie Coeligena violifer heeft geen wit borstschild en een lichte, kaneelkleurige of witachtige staart. De zwaardkolibrie Ensifera ensifera heeft een veel langere snavel.
Leefgebied
Het binnenste en de randen van vochtig bergbos en nevelwoud, ook oudere secundaire groei en ravijnen met struiken, meestal tussen ongeveer 1800 en 3000 m, plaatselijk hoger. Bezoekt bloemen met lange buizen, zoals van fuchsia's, ericaceeën en bromelia's, en vangt kleine insecten. Komt naar voederflessen. Het nest is een napje van mos en plantenpluis, vaak aan een hangende wortel of tak op een beschutte plek.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de cordilleras. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de oostflank van de Andes over vrijwel de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank van de Andes in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij voederflessen van lodges en reservaten in het nevelwoud, zoals Guango aan de oostflank in Ecuador. In het bos zelf vooral in de lagere lagen en langs paden; let op de witte staartflitsen als een vogel tussen bloemen wisselt.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze afbakening. De IUCN beschouwt de vorm van het zuiden van Peru en Bolivia als een aparte soort, Goulds incakolibrie Coeligena inca; beide worden wereldwijd als niet bedreigd beoordeeld. Ontbossing in het bergbos tast het leefgebied plaatselijk aan.
Wetenschappelijke naam
Coeligena torquata | (Boissonneau, 1840)
Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Ornismia torquata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coeligena werd in 1833 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Latijn coeligenus, 'hemelgeboren' of 'hemels'. De soortnaam komt van Latijn torquatus, 'met een halsband', naar de witte borstband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.