Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Violetkeelincakolibrie

Violetkeelincakolibrie | Coeligena violifer

Violet-throated Starfrontlet | Inca gorgimorado | Inca-de-garganta-violeta

De violetkeelincakolibrie is de incakolibrie van het hoge bergbos van Midden- en Zuid-Peru en Bolivia. Het mannetje heeft een glinsterende voorkruin en een kleine violette keelvlek, en de staart is, afhankelijk van de vorm, kaneelkleurig, lichtbruin of witachtig. Hij leeft vooral bij de boomgrens, waar het bos overgaat in struikgewas en grasland.

Violetkeelincakolibrie (Coeligena violifer)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droge, hoge tsit, vaak herhaald, en bij achtervolgingen een snelle, tsjilpende reeks.

Luister: ZangXC2059

Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel. Het mannetje is groen, met een glinsterend blauwgroene voorkruin, een kleine, glinsterend violette keelvlek en vaak een warmbruine of kaneelkleurige tint op de buik. De staart is licht, van kaneelkleurig en geelbruin in Bolivia en Zuid-Peru tot witachtig in delen van Midden-Peru, met donkere punten of middelste veren. Het vrouwtje heeft geen keelvlek en is van onder kaneelkleurig, met groene vlekken op de flanken.

Verwarrings­soorten

De gekraagde incakolibrie Coeligena torquata heeft een wit borstschild en een witte staart met donkere punten. De bronzen incakolibrie Coeligena coeligena is bronsbruin, met een donkere staart, en leeft meestal lager. De koperglanskolibrie Aglaeactis cupripennis is ook warm bruin van onder, maar heeft een korte snavel. De saffiervleugelkolibrie Pterophanes cyanopterus is groter en heeft blauwe vleugels.

Leefgebied

Hoog bergbos en nevelwoud, elfenwoud, de randen ervan en struweel net onder en boven de boomgrens, ook Polylepis-bosjes, meestal tussen ongeveer 2500 en 3600 m. Bezoekt bloemen met lange buizen van struiken en epifyten en vangt kleine insecten. Het nest is een napje van mos op een beschutte plek, zoals bij andere incakolibries.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia en Ecuador. In Peru op de oostflank van de Andes en in de hogere delen van de inter-Andesdalen, van ongeveer Huánuco zuidwaarts tot Puno. In Bolivia op de oostflank van de Andes in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs bergwegen door het hoge bergbos, zoals bij de Abra Málaga in Cuzco (Peru) en langs de oude Yungasweg boven Coroico in La Paz (Bolivia). Let op de lichte staart wanneer een vogel bij bloeiende struiken aan de bosrand foerageert.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze afbakening. De IUCN verdeelt de soort in twee: de vorm van Midden-Peru (Coeligena dichroura) en die van Zuid-Peru en Bolivia (Coeligena violifer in enge zin). Beide hebben een vrij groot verspreidingsgebied en gelden niet als bedreigd; plaatselijk verdwijnt hoog bergbos door kap en branden.

Wetenschappelijke naam

Coeligena violifer | (Gould, 1846)

Gould beschreef de soort in 1846 als Trochilus (--?) violifer; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coeligena werd in 1833 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Latijn coeligenus, 'hemelgeboren' of 'hemels'. De soortnaam komt van Latijn viola, 'viooltje' of 'violet', en -fer, 'dragend', naar de violette keelvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sandillani, Yungas, La Paz, Bolivia.