Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Regenboogincakolibrie
Regenboogincakolibrie | Coeligena iris
Rainbow Starfrontlet | Inca arcoíris | Inca-arco-íris
De regenboogincakolibrie is een grote incakolibrie van de Andes van Zuid-Ecuador en Noord-Peru, met veel kaneelrood in vleugels en staart en een kop die van kleur verschilt per vorm. Hij leeft vaker dan andere incakolibries in half open struikgewas en aan bosranden. De naam verwijst naar de reeks kleuren van kruin, rug en romp.
Geluid
Een droge, hoge tsit of tsjip, vaak bij het opvliegen van een bloem; bij achtervolgingen een snelle, schelle reeks.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel. Het mannetje heeft een zwartachtige kop met een glinsterende voorkruin, die per vorm van goudgroen tot blauw of roodachtig varieert, en een kleine violette keelvlek. De rug gaat van groen over in goud- tot koperkleurig op de romp; de onderdelen zijn glinsterend goudgroen. Vleugels en staart zijn grotendeels kaneelrood. Het vrouwtje is doffer, met een kaneelkleurige keel en minder glans, maar heeft ook de kaneelrode vleugels en staart.
Verwarringssoorten
De bruinvleugelincakolibrie Coeligena lutetiae is zwartachtig, met een lichte vlek in de vleugel en een donkere staart. De bronzen incakolibrie Coeligena coeligena is egaal bronsbruin, zonder kaneelrode staart. De koperglanskolibrie Aglaeactis cupripennis heeft ook roodbruin in de staart, maar een korte snavel. De gekraagde incakolibrie Coeligena torquata heeft een wit borstschild.
Leefgebied
Randen van vochtig bergbos, struikgewas, heggen en half open hellingen met struiken, ook tuinen en het struweel van jalca en páramo, meestal tussen ongeveer 2200 en 3400 m. Bezoekt bloemen met lange buizen, ook in tuinen en langs wegen, en vangt kleine insecten. Komt naar voederflessen. Het nest is een napje van mos en plantenpluis op een beschutte plek.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ontbreekt in Colombia. In Ecuador in de Andes van het zuiden, ruwweg van Chimborazo en Azuay tot Loja en Zamora-Chinchipe. In Peru in de Andes van het noorden, zuidwaarts tot ongeveer La Libertad en Áncash. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij de bosranden en voederflessen in het zuiden van Ecuador, zoals bij Cajanuma in het nationaal park Podocarpus en in het reservaat Utuana in Loja. Let op de kaneelrode staart en vleugels van een grote incakolibrie aan de rand van struikgewas.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort gebruikt ook struikgewas en tuinen, maar het hoge bergbos in haar verspreidingsgebied wordt plaatselijk sterk versnipperd.
Wetenschappelijke naam
Coeligena iris | (Gould, 1853)
Gould beschreef de soort in 1853 als Helianthea Iris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coeligena werd in 1833 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Latijn coeligenus, 'hemelgeboren' of 'hemels'. De soortnaam komt van Grieks iris, 'regenboog', ook de naam van de godin van de regenboog, naar de veelkleurige glans. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Oostelijke Andeshellingen (volgens de beschrijving).