Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Bruinkapzanger

Bruinkapzanger | Myioborus brunniceps

Brown-capped Whitestart | Candelita coronicastaña | Mariquita-de-cabeça-castanha

De bruinkapzanger is de zuidelijkste soort van het geslacht Myioborus. In het gidsgebied komt hij alleen in Bolivia voor, in de bergbossen op de oostflank van de Andes; verder zuidwaarts leeft hij in het noordwesten van Argentinië. De vroeger hiertoe gerekende vogels van de tepuis in Venezuela en Brazilië gelden nu als een aparte soort.

Bruinkapzanger (Myioborus brunniceps)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een dun, hoog tsip. De zang is een snelle reeks hoge tjiptonen en korte trillers.

Luister: ZangXC686225

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een lange, vaak gespreide staart. De kop is grijs met een roodbruine kap en een smalle lichte oogring; de bovendelen zijn grijs met een olijfkleurige zweem. Keel, borst en buik zijn geel, de onderstaartdekveren witachtig. De zwartachtige staart heeft veel wit in de buitenste pennen. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer en bruinachtiger, met een minder duidelijke kap.

Verwarrings­soorten

De meniezanger Myioborus miniatus leeft lager, is leigrijzer van boven en heeft een donkere, zwartachtig grijze keel. De brilzanger Myioborus melanocephalus, in het noorden van Bolivia, heeft een zwarte kruin en een gele bril rond het oog.

Leefgebied

Vochtig en halfvochtig bergbos van de Yungas, bosranden, elzenbos (Alnus) en Polylepis-bos, vooral van ongeveer 1000 tot 3000 m. Foerageert in de lagere en middelste lagen, vaak in gemengde groepen; spreidt staart en vleugels om insecten op te schrikken. Het nest ligt, zoals bij verwante soorten, op of vlak bij de grond in een berm.

Verspreiding en trek

Colombia, Ecuador en Peru: ontbreekt. Bolivia: op de oostflank van de Andes in het midden en zuiden van het land, ongeveer van Cochabamba tot Tarija. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de bergbossen van Cochabamba, Chuquisaca en Tarija in bosranden en elzenbos naar gemengde groepen; de bruinkapzanger valt op door de gespreide staart met witte zijden en de roodbruine kap.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is vrij algemeen in een redelijk groot verspreidingsgebied; ontbossing in de Yungas is plaatselijk een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Myioborus brunniceps | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Setophaga brunniceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myioborus werd in 1865 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam combineert Grieks muia, 'vlieg', met -boros, '-etend': vliegeneter. De soortnaam combineert middeleeuws Latijn brunneus, 'bruin', en -ceps, '-koppig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yungas, Bolivia.