Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Meniezanger

Meniezanger | Myioborus miniatus

Slate-throated Whitestart | Chipe de montaña | Mariquita-cinza

De meniezanger is de meest verbreide soort van het geslacht Myioborus, met een verspreidingsgebied van Mexico tot Bolivia. In het gidsgebied bewoont hij vooral de lagere en middelste hellingen van de Andes, onder de hoogtezone van de brilzanger en de zwartoorzanger. Hij spreidt voortdurend de staart en laat de vleugels hangen, waarbij de witte buitenste staartpennen oplichten.

Meniezanger (Myioborus miniatus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een dun, hoog tsip. De zang is een reeks snelle, hoge tjiptonen die vaak versnelt of in toonhoogte wisselt, ongeveer tsjie-tsjie-tsjie-tsjiwe-tsjiwe.

Luister: ZangXC1064904

Opname: Santiago Varela L. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een lange, afgeronde staart die vaak gespreid wordt. De bovendelen zijn leigrijs; voorhoofd, gezicht en keel zijn donkerder, zwartachtig leigrijs. Een kastanjebruine kruinvlek is vaak grotendeels verborgen. Borst en buik zijn in het gidsgebied geel, soms met een oranje zweem op de borst; in Midden-Amerika zijn ze oranje tot roodachtig, vandaar de naam. De onderstaartdekveren zijn wit en de zwarte staart heeft veel wit in de buitenste pennen. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer en bruinachtig grijs, zonder kruinvlek en met een bleke, okerkleurige buik.

Verwarrings­soorten

De brilzanger Myioborus melanocephalus leeft hoger, heeft een gele bril rond het oog en een gele keel. De zwartoorzanger Myioborus ornatus heeft een geel gezicht en een gele keel en een olijfkleurige rug. Op de Sierra Nevada de Santa Marta heeft de geelkruinzanger Myioborus flavivertex een zwarte kop met een gele kruin en een olijfgroene rug. In Bolivia heeft de bruinkapzanger Myioborus brunniceps een gele keel en een roodbruine kap. De amerikaanse roodstaart Setophaga ruticilla, een wintergast, spreidt ook de staart, maar heeft oranje of gele in plaats van witte vlakken in de staart.

Leefgebied

Vochtig bergbos, bosranden, open plekken in het bos, secundair bos en schaduwkoffie, in het gidsgebied vooral van ongeveer 600 tot 2200 m, plaatselijk lager of hoger. Foerageert in de lagere en middelste lagen van het bos, vaak in gemengde groepen. Spreidt staart en vleugels om insecten op te schrikken en vangt die in korte vluchten. Het nest is een half overdekte kom van mos en gras op de grond, meestal tegen een steile berm of oever.

Verspreiding en trek

Colombia: in alle drie Andesketens, op de Sierra Nevada de Santa Marta, in de Serranía de Perijá en de Serranía de la Macarena. Ecuador: op beide flanken van de Andes. Peru: langs de oostflank van de Andes over de hele lengte van het land. Bolivia: op de oostflank van de Andes, in de Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama, in Venezuela en in de tepui-gebergten van Guyana en Noord-Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs bosranden aan bergwegen tussen ongeveer 1000 en 2000 m, bijvoorbeeld op de oostflank in Ecuador en Peru. Let in gemengde groepen op een kleine zanger die met gespreide staart en hangende vleugels rondspringt en de witte staartzijden laat zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is algemeen in een groot verspreidingsgebied en gebruikt ook bosranden en secundaire begroeiing.

Wetenschappelijke naam

Myioborus miniatus | (Swainson, 1827)

Swainson beschreef de soort in 1827 als Setophaga miniata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myioborus werd in 1865 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam combineert Grieks muia, 'vlieg', met -boros, '-etend': vliegeneter. De soortnaam komt van Latijn miniatus, 'menierood, vermiljoen', van minium, 'menie'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Morelia, Michoacán, Mexico.