Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Geelkruinzanger

Geelkruinzanger | Myioborus flavivertex

Yellow-crowned Whitestart | Candelita coronigualda | Mariquita-de-coroa-amarela

De geelkruinzanger komt alleen voor op de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia, een geïsoleerd gebergte met veel eigen vogelsoorten. Hij is daar een gewone bewoner van het bergbos boven de zone van de meniezanger. Net als de andere soorten van het geslacht spreidt hij voortdurend de staart.

Geelkruinzanger (Myioborus flavivertex)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een hoog, dun tsip. De zang is een snelle, wat ongelijke reeks hoge tjiptonen en korte trillers.

Luister: ZangXC353727

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een lange, vaak gespreide staart. De kop is zwart met een gele kruinvlek; de teugels zijn geel. De bovendelen zijn olijfgroen. Keel, borst en buik zijn geel, de onderstaartdekveren witachtig. De zwarte staart heeft wit in de buitenste pennen, minder dan bij de meniezanger. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer, met een bruinachtige kop zonder gele kruin.

Verwarrings­soorten

De meniezanger Myioborus miniatus komt op de Sierra Nevada de Santa Marta lager voor en overlapt alleen aan de onderrand; hij heeft een leigrijze rug, een donkere keel en een kastanjebruine kruinvlek. Andere soorten van het geslacht ontbreken op de Sierra Nevada de Santa Marta.

Leefgebied

Vochtig bergbos en nevelwoud, bosranden en oudere secundaire begroeiing, van ongeveer 1500 tot 3000 m, vooral boven 2000 m. Foerageert in de lagere en middelste lagen, vaak in gemengde groepen; spreidt staart en vleugels om insecten op te schrikken en vangt ze in korte vluchten. Het nest ligt, zoals bij verwante soorten, op of vlak bij de grond in een berm.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: endemisch voor de Sierra Nevada de Santa Marta. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de Cuchilla de San Lorenzo, langs de weg boven Minca, is de geelkruinzanger in bosranden en gemengde groepen vanaf ongeveer 2000 m regelmatig te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, maar de soort is er vrij algemeen en verdraagt ook bosranden en secundaire begroeiing; ontbossing op de Sierra Nevada de Santa Marta vormt een mogelijke bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Myioborus flavivertex | (Salvin, 1887)

Salvin beschreef de soort in 1887 als Setophaga flavivertex; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myioborus werd in 1865 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam combineert Grieks muia, 'vlieg', met -boros, '-etend': vliegeneter. De soortnaam combineert Latijn flavus, 'geel', en vertex, 'kruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.