Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruinkeelschoffelsnavel

Bruinkeelschoffelsnavel | Poecilotriccus plumbeiceps

Ochre-faced Tody-Flycatcher | Titirijí cabecicanela | Tororó

De bruinkeelschoffelsnavel is een kleine tiran met een grijze kruin en een okerkleurig gezicht. In het gidsgebied leeft hij in de ondergroei van de Yungas van Zuidoost-Peru en Bolivia; een tweede, gescheiden stand bewoont het Atlantisch Woud van Zuidoost-Brazilië en omgeving.

Bruinkeelschoffelsnavel (Poecilotriccus plumbeiceps)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droge, kikkerachtige ratel trrrrr, vaak met een korte inleidende toon; daarnaast zachte tik-roepjes.

Luister: ZangXC1104353

Opname: Marcos E. Sosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9,5 cm, met een platte snavel. De kruin en nek zijn grijs, het gezicht en de teugels warm okerbruin. De rug is olijfgroen. De vleugels zijn donker met twee okerkleurige vleugelstrepen en geelachtige randen. De keel is witachtig, de borst grijsachtig met een okerkleurige zweem, de buik witachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijsteugeltodietiran Hemitriccus spodiops heeft een olijfgroene kruin, een lichte iris en vage strepen op de onderdelen. De roodteugelschoffelsnavel Poecilotriccus latirostris heeft een vergelijkbaar patroon maar leeft in het laagland. Dwergtirannen van het geslacht Lophotriccus hebben een kuif en gestreepte borst.

Leefgebied

Dichte ondergroei, bamboe en struikgewas in vochtig bergbos en aan bosranden, ook in secundair bos, ruwweg tussen 1000 en 3000 m. Zoekt in paren laag in de vegetatie naar insecten, die hij met korte sprongen van de onderkant van bladeren pikt.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: het zuidoosten, op de oostflank van de Andes in Cusco en Puno. Bolivia: de Yungas en de bergbossen van La Paz, Cochabamba, Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Noordwest-Argentinië en, als gescheiden populatie, in Zuidoost-Brazilië, Paraguay, Uruguay en Noordoost-Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in bamboe en dichte ondergroei langs wegen door de Yungas van Bolivia en Zuidoost-Peru naar de droge, kikkerachtige ratel; de vogel zit meestal laag en verborgen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt secundaire vegetatie.

Wetenschappelijke naam

Poecilotriccus plumbeiceps | (de Lafresnaye, 1846)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1846 als T[odirostrum] plumbeiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Poecilotriccus werd in 1884 ingevoerd door Berlepsch. De geslachtsnaam komt van Grieks poikilos, 'bont, gevarieerd', en trikkos, een klein, niet nader bepaald vogeltje, in de ornithologie gebruikt voor tirannen. De soortnaam komt van Latijn plumbeus, 'loodgrijs', en -ceps, 'gekopt', naar de grijze kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.