Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruinkeeltodietiran

Bruinkeeltodietiran | Hemitriccus rufigularis

Buff-throated Tody-Tyrant | Titirijí gorjirrufo | Maria-de-garganta-ocre

De bruinkeeltodietiran is een kleine, olijfkleurige tiran van de lagere oostflank van de Andes, van Ecuador tot Bolivia. Hij leeft vooral op beboste heuvelruggen in de voetheuvels en heeft een plaatselijke, versnipperde verspreiding.

Bruinkeeltodietiran (Hemitriccus rufigularis)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks korte, iets nasale tonen, soms versnellend, en losse, droge 'tik'-roepjes.

Luister: ZangXC1177809

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een vrij lange, platte snavel. De bovendelen zijn olijfgroen, zonder vleugelstrepen; de vleugelpennen hebben smalle lichte randen. Teugel, keel en bovenborst zijn okerkleurig tot lichtbruin, de borst is vaag olijfgrijs gestreept, de buik witachtig met een gele zweem. Het oog is donker. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kaneelborsttodietiran Hemitriccus cinnamomeipectus heeft een warmere kaneelkleur die tot op de borst doorloopt, een gele buik en een licht oog, en leeft hoger, op bemoste bergruggen. De witoogtodietiran Hemitriccus zosterops heeft een witte oogring, vleugelstrepen en een grijsachtige keel, en leeft in het laagland. De grijsteugeltodietiran Hemitriccus spodiops heeft een grijze teugel en geen okerkleurige keel, en leeft in de Yungas van Bolivia.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, vooral op heuvelruggen en steile hellingen, ruwweg tussen 600 en 1500 m. Zit in de middelste laag en het onderste deel van het bladerdak en vangt insecten met korte sprongen naar bladeren. Het nest is weinig beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ecuador: plaatselijk aan de oostflank, vooral in het zuiden. Peru: verspreid langs de oostflank over de hele lengte van het land. Bolivia: in de voetheuvels van La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bos op heuvelruggen rond 1000 m aan de oostflank, bijvoorbeeld langs wegen die de voetheuvels doorsnijden, en luister naar de reeksen nasale tonen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een versnipperde verspreiding, en ontbossing van de voetheuvelzone vormt plaatselijk een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Hemitriccus rufigularis | (Cabanis, 1873)

Cabanis beschreef de soort in 1873 als Euscarthmus rufigularis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hemitriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hēmi-, 'half, klein', en trikkos, een onbekend klein vogeltje dat ornithologen voor tirannen gebruiken. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en gula, 'keel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monterico, Peru.