Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruinkopinezia

Bruinkopinezia | Inezia subflava

Amazonian Inezia | Piojito pantanero | Amarelinho

De bruinkopinezia is een kleine, gele tiran met een witte wenkbrauwstreep, die vrijwel altijd bij water leeft, in struikgewas langs rivieren, moerasbos en várzea van het Amazonegebied. Binnen het gidsgebied komt hij alleen zeer lokaal voor, in het oosten van Colombia en het uiterste noorden van Bolivia. Paren zingen vaak in duet.

Bruinkopinezia (Inezia subflava)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang van het mannetje is een heldere dubbele toon, enkele keren herhaald; het vrouwtje antwoordt met een ratelende dubbele of driedubbele toon, zodat een duet ontstaat. Daarnaast een korte, staccato roep en, zelden, een reeks nasale, dalende tonen. Zingt vooral rond zonsopgang.

Luister: ZangXC837911

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een dunne, zwarte snavel. De kruin is olijfkleurig, bij de vorm van het Rio Negro-gebied bruiner. Er is een brede witte wenkbrauwstreep, een donkere oogstreep en een smalle, onderbroken witte oogring. De vleugels zijn donker, met witte randen en twee witte vleugelstrepen. De kin is witachtig, de onderdelen zijn licht- tot heldergeel, met een donkere zweem op de borstzijden. De iris is lichtgrijs-olijf. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Salvins inezia Inezia caudata lijkt sterk, maar heeft lichtere staartpunten en leeft verder naar het noorden, in de Llanos en langs de Orinoco. De grijskopinezia Inezia inornata is kleiner en grijzer, met grijswitte onderdelen. De kleine kwikstaarttiran Stigmatura napensis heeft een lange staart met witte punten en een witte vleugelvlek. De gele looftiran Capsiempis flaveola heeft een gele in plaats van witte wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Struikgewas langs rivieren, beken en meren, moerasbos en várzea, van zeeniveau tot ongeveer 200 m. Zoekt kleine insecten tussen bladeren en twijgen in struiken en lage bomen, meestal in paren. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: zeer lokaal in Guainía en Vaupés. Bolivia: alleen in het uiterste noorden, aan de grens met Brazilië. Ontbreekt in Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en in een groot deel van het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in struikgewas langs zwartwaterrivieren in Guainía, zoals rond Inírida, en luister vroeg in de ochtend naar het duet.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is verbreid in het Braziliaanse Amazonegebied; in het gidsgebied is zij zeldzaam en lokaal.

Wetenschappelijke naam

Inezia subflava | (Sclater & Salvin, 1873)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1873 als Serphophaga subflava; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Inezia werd in 1909 ingevoerd door Cherrie. De geslachtsnaam eert Enriqueta Inez Cherrie (1898–1943), de dochter van de Amerikaanse ornitholoog George K. Cherrie, die het geslacht in 1909 beschreef; zij werd geboren in de streek waar hij deze vogels vond. De soortnaam komt van Latijn subflavus, 'geelachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Belém, Pará, Brazilië.