Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Bruinkopstekelkruin
Bruinkopstekelkruin | Thripophaga fusciceps
Plain Softtail | Colasuave sencillo | João-liso
De bruinkopstekelkruin is een egaal gekleurde zachtstaart van overstromingsbos en bosranden in het Amazonelaagland. De soort komt voor in drie ver uit elkaar liggende gebieden, met vormen die in grootte, kleur en zang van elkaar verschillen. Paren houden zich op in dichte lianen, vaak hoog in de bomen.
Geluid
Verschilt per vorm. In Bolivia begint de zang met losse, droge tikjes, stijgt naar zeer hoge tonen en eindigt in sputterende reeksen tikjes. In Ecuador en Peru een scherpe, luide, dalende triller.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, met een rechte, puntige snavel en een lange, getrapte staart. Bij de vorm in Bolivia zijn kop en mantel bleek grijsbruin, met een vage lichte wenkbrauwstreep en een dun donker oogstreepje; vleugels en staart zijn roodbruin, de onderdelen licht bruinachtig. De vorm in Ecuador en Peru is kleiner en donkerder, met een roodachtig bruine rug en weinig of geen wenkbrauwstreep. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodrugstekelstaart Cranioleuca vulpina en parkers stekelstaart Cranioleuca vulpecula zijn kleiner, met een witachtige keel en lichtere onderdelen, en leven in struweel vlak bij het water. De gespikkelde stekelstaart Thripophaga gutturata is kleiner, met een gespikkelde keel en borst. De cayennestekelstaart Synallaxis gujanensis heeft een kortere staart, een grijsachtige borst en zoekt laag in het struikgewas.
Leefgebied
Altijdgroen bos en oeverbos in het laagland, vooral várzea en de overgang naar hoger gelegen bos, plaatselijk ook droger, bladverliezend bos; bij voorkeur bosranden en dichte lianen, tussen ongeveer 50 en 500 m. Zoekt in paren naar insecten tussen lianen en bladeren in de middenlaag en het bladerdak. Het nest is een bol van takjes en zacht plantmateriaal, met twee ingangsbuizen aan de onderkant, in een vork van een tak hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: ontbreekt. Ecuador: plaatselijk in het oostelijke laagland. Peru: plaatselijk in het noordoosten en het zuidoosten. Bolivia: in het noorden, in het laagland van Beni, La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in centraal Brazilië, langs de benedenloop van de Madeira en de Amazone.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk langs rivieroevers en bosranden in het laagland van Beni of in het oosten van Ecuador naar paren in dichte lianen. Ken de zang van de vorm in je gebied; de vogels zitten vaak hoog en verborgen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is versnipperd en de soort is plaatselijk schaars; kap van oeverbos is een plaatselijke bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Thripophaga fusciceps | Sclater, 1889
Sclater beschreef de soort in 1889 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thripophaga werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks thrips 'houtworm' en -phagos 'etend', dus 'houtwormeter'. De soortnaam komt van Latijn fuscus 'donkerbruin' en -ceps 'kop', naar de bruine kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monding van de Río Chapare, Cochabamba, Bolivia.