Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Orinococanastero
Orinococanastero | Thripophaga cherriei
Orinoco Softtail | Colasuave del Orinoco | Rabo-macio-do-orinoco
De orinococanastero is een roodbruine ovenvogel van het dichte oeverstruweel langs de bovenloop van de Orinoco. Hij behoort tot de zachtstaarten, kleine ovenvogels met een lange staart van zachte, afgeronde veren. Lang werd gedacht dat hij alleen in Venezuela voorkwam; sinds 2012 is hij ook op de Colombiaanse oever vastgesteld.
Geluid
De zang begint met twee tot vier nasale tonen, gevolgd door een ratelende reeks korte tonen; vaak als duet, vooral vroeg in de ochtend. Roepen zijn een raspend, scheldend tsjrr en een nasaal tsji-tjoe.
Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–17 cm, met een rechte, puntige snavel en een vrij lange, getrapte staart. Het gezicht is bruin met fijne geelbruine streepjes, met een vage lichte wenkbrauwstreep. De bovendelen zijn roodachtig bruin, vleugels en staart roodbruin tot kastanjebruin. De kin is oranjebruin, de rest van de onderdelen bruinachtig, op de buik lichter. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De orinocostekelstaart Synallaxis beverlyae leeft in hetzelfde oeverstruweel, maar heeft een roodbruine kruin en lichtere, grijsachtige onderdelen en mist de oranjebruine kin. De geelkinstekelstaart Certhiaxis cinnamomeus is roodbruin van boven en wit van onderen, met een kleine gele kinvlek, en leeft in moerasvegetatie en langs open oevers.
Leefgebied
Dicht onderhout langs waterlopen in overstromingsbos (várzea) en oeverbos, waar lianen en bamboe veel voorkomen, tussen ongeveer 100 en 150 m. Zoekt in paren tussen lianen en dicht gebladerte naar insecten en andere ongewervelden. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het oosten, langs de Orinoco in Vichada en Guainía, aan de grens met Venezuela; de precieze verspreiding is nog onbekend. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, langs de bovenloop van de Orinoco en zijrivieren in de staat Amazonas.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het dichte oeverstruweel langs de Orinoco aan de Colombiaanse kant, vroeg in de ochtend, wanneer paren in duet zingen. De vogels blijven meestal verborgen in lianen vlak boven het water; het geluid is vaak het eerste teken.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De stand wordt geschat op 250 tot 1000 volwassen vogels en neemt af. De belangrijkste bedreiging is het kappen van oeverbos voor zwerflandbouw; in het bekende verspreidingsgebied ligt geen beschermd gebied.
Wetenschappelijke naam
Thripophaga cherriei | Berlepsch & Hartert, 1902
Berlepsch & Hartert beschreef de soort in 1902 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thripophaga werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks thrips 'houtworm' en -phagos 'etend', dus 'houtwormeter'. De soortnaam eert de Amerikaanse natuuronderzoeker en verzamelaar George Kruck Cherrie (1865–1948), die in 1899 de eerste exemplaren aan de Orinoco verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Capuana, Orinoco, Venezuela.