Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruinrugtapuittiran

Bruinrugtapuittiran | Ochthoeca fumicolor

Brown-backed Chat-Tyrant | Pitajo dorsipardo | Chasco-tirano-de-dorso-pardo

De bruinrugtapuittiran is een tapuittiran van de boomgrens, het struweel van de páramo en de bovenste bosranden. Hij is groter en warmer gekleurd dan de meeste verwanten, met een lange lichte wenkbrauwstreep en een roodbruine onderzijde. Hij zit vaak open op de top van een struik in de overgang tussen bos en grasland.

Bruinrugtapuittiran (Ochthoeca fumicolor)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, dalende fluittoon, ongeveer tsiew, en korte, scherpe roepen; in de vroege ochtend een herhaalde, fluitende zang vanaf een hoge zitplaats.

Luister: ZangXC1184361

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een rechte houding en een vrij lange staart. De bovendelen zijn warm bruin, de kruin iets donkerder. Een lange, brede wenkbrauwstreep is wit tot okerkleurig. De vleugels zijn zwartachtig met twee brede roodbruine vleugelstrepen. Keel en borst zijn grijsbruin, de rest van de onderzijde is kaneelkleurig tot roodbruin. De staart is zwartachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

D'Orbigny's tapuittiran Ochthoeca oenanthoides is grijzer bruin, heeft een witte wenkbrauwstreep en alleen een kaneelkleurige onderbuik, en leeft in drogere, opener terrein. De roodborsttapuittiran Ochthoeca rufipectoralis is kleiner, met een grijze kop, een oranjerode borstband en een lichte buik. De streepkeelstruiktiran Myiotheretes striaticollis is veel groter, met een gestreepte keel en veel roodbruin in de vleugels in vlucht.

Leefgebied

Struweel en randen van dwergbos aan de boomgrens, struikrijke páramo en jalca, Polylepis-bosjes en heggen langs akkers, meestal tussen 2800 en 4100 m. Zit open op struiken, rotsen of hekpalen en vliegt uit naar insecten in de lucht of op de grond; leeft solitair of in paren. Het nest is een kom van mos en plantaardig materiaal in een nis van een oever of in dichte begroeiing.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in alle drie de Andesketens. Ecuador: in het hooggebergte langs beide flanken. Peru: langs de Andes van noord tot zuid, vooral aan de oostkant, zuidwaarts tot Puno. Bolivia: in het hooggebergte van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Ga tot de boomgrens en kijk langs de rand van het dwergbos en de struikrijke páramo naar vogels die open op de top van een struik zitten. Ze gebruiken vaak steeds dezelfde zitplaatsen en vliegen kort op naar insecten.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en algemeen, maar verliest plaatselijk leefgebied door branden en het kappen van struweel aan de boomgrens.

Wetenschappelijke naam

Ochthoeca fumicolor | Sclater, 1856

Sclater beschreef de soort in 1856 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ochthoeca werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks okhthos, 'oever' of 'heuvel', met oikos, 'woning'. Latijn fumus, 'rook', en color, 'kleur': rookkleurig, naar de bruingrijze rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.