Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › D'Orbigny's tapuittiran
D'Orbigny's tapuittiran | Ochthoeca oenanthoides
D'Orbigny's Chat-Tyrant | Pitajo de d'Orbigny | Chasco-tirano-de-d'orbigny
D'Orbigny's tapuittiran is een tapuittiran van droog struweel, Polylepis-bos en rotsige hellingen in het hooggebergte van Peru en Bolivia. Hij is grijzer bruin en minder rood dan de bruinrugtapuittiran en leeft hoger en in drogere, opener terrein. De naam verwijst naar de Franse natuuronderzoeker Alcide d'Orbigny.
Geluid
Een hoge, ijle fluittoon en een snelle, dalende reeks fluitende tonen; daarnaast korte tsip-roepen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een rechte houding. De bovendelen zijn grijsbruin, met een lange witte wenkbrauwstreep. De vleugels zijn donker met roodbruine vleugelstrepen. Keel en borst zijn grijsachtig, de buik is kaneelkleurig tot okerkleurig, het sterkst naar de onderstaartdekveren toe. De staart is zwartachtig. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De bruinrugtapuittiran Ochthoeca fumicolor is warmer bruin, met een geheel kaneelkleurige tot roodbruine onderzijde, en leeft vooral aan de vochtiger boomgrens. De witbrauwtapuittiran Ochthoeca leucophrys is grijzer, met een witte buik zonder kaneelkleur, en leeft meestal lager. Grondtirannen zoals de punagrondtiran Muscisaxicola juninensis lopen op de grond, hebben langere poten en een zwarte staart met witte buitenranden.
Leefgebied
Polylepis-bos, droog struweel, rotsige hellingen met verspreide struiken en de randen van akkers in het hooggebergte, meestal tussen 3200 en 4600 m. Zit op struiken, rotsen of stenen muurtjes en vliegt uit naar insecten in de lucht of op de grond. Het nest is een kom in een nis van een rots of muur, of onder een overhangende oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in de Andes van het noorden zuidwaarts tot Puno, ook op de westflank in het zuiden. Bolivia: in het hooggebergte van La Paz tot Potosí en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Polylepis-bosjes en struikrijke rotshellingen boven de 3500 m, bijvoorbeeld in de Cordillera Blanca, naar vogels die open op een rots of struik zitten.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Het leefgebied, vooral Polylepis-bos, krimpt plaatselijk door kap, branden en begrazing.
Wetenschappelijke naam
Ochthoeca oenanthoides | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als F[luvicola] OEnanthoides; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ochthoeca werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks okhthos, 'oever' of 'heuvel', met oikos, 'woning'. Naar het geslacht Oenanthe (tapuiten) met Grieks -oidēs, 'gelijkend op': tapuitachtig. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit La Paz, Bolivia.