Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Caribische purperzwaluw
Caribische purperzwaluw | Progne dominicensis
Caribbean Martin | Golondrina caribeña | Andorinha-caribenha
De caribische purperzwaluw broedt op de eilanden van het Caribisch gebied en trekt buiten de broedtijd naar Zuid-Amerika, waar de winterkwartieren slecht bekend zijn. In het gidsgebied is hij alleen een zeer zeldzame dwaalgast. Het mannetje heeft als enige purperzwaluw in de regio een scherp afgegrensde witte buik bij verder geheel glanzend blauwzwarte bovendelen, kop en borst.
Geluid
Een gorgelend gekwetter en een warme roep, vergelijkbaar met die van andere purperzwaluwen.
Opname: David Boyle — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, forse zwaluw met brede, spitse vleugels en een duidelijk gevorkte staart. Het mannetje is glanzend blauwzwart op kop, bovendelen, keel en borst, met een witte buik en onderstaartdekveren; de grens tussen donker en wit is scherp. Het vrouwtje is van boven matter, met een grijsbruine keel en borst die geleidelijk in de witte buik overgaan. Jonge vogels zijn bruiner dan het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De grijsborstpurperzwaluw Progne chalybea is kleiner en heeft bij beide seksen een grijsbruine keel en borst; het vrouwtje van de caribische purperzwaluw lijkt daar sterk op en is in het veld vrijwel niet te scheiden. Het mannetje van de purperzwaluw Progne subis en dat van de patagonische purperzwaluw Progne elegans zijn ook op de buik donker. De bruinborstzwaluw Progne tapera is van boven bruin.
Leefgebied
In het broedgebied kusten, dorpen, open terrein en bosranden, ook boven water. Jaagt in de lucht op vliegende insecten. Nestelt in holten in bomen, rotsen en gebouwen. Over het leefgebied in de winterkwartieren is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen als zeer zeldzame dwaalgast vastgesteld, met slechts enkele waarnemingen; een vaste plek of tijd van voorkomen is er niet. Ontbreekt op de Galápagos. Broedt op de Grote en Kleine Antillen en op Tobago; de winterkwartieren liggen vermoedelijk in het noorden en midden van Zuid-Amerika, maar zijn slecht bekend.
Hoe en wanneer kijken
Een dwaalgast kan opduiken tussen andere purperzwaluwen boven rivieren of dorpen in het laagland, vooral in de noordelijke winter. Alleen het mannetje met zijn scherp afgegrensde witte buik is in het veld goed te benoemen; vrouwtjes zijn zonder foto niet met zekerheid van de grijsborstpurperzwaluw te scheiden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Over de aantallen en de winterkwartieren is weinig bekend.
Wetenschappelijke naam
Progne dominicensis | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Hirundo dominicensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Progne werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam verwijst naar Procne (Grieks Proknē), een koningin uit de Griekse mythologie die in een zwaluw werd veranderd. De naam verwijst naar Santo Domingo (Saint-Domingue), het eiland Hispaniola. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hispaniola.