Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Gierzwaluwen › Caucagierzwaluw
Caucagierzwaluw | Cypseloides lemosi
White-chested Swift | Vencejo pechiblanco | Taperuçu-de-peito-branco
De caucagierzwaluw is een donkere gierzwaluw met een grote witte vlek op de borst. De soort werd beschreven uit de bovenloop van de Caucavallei in Colombia, waar de Nederlandse naam naar verwijst, en is later ook gevonden langs de oostflank van de Andes van Ecuador tot Bolivia. Over broedplaatsen en verplaatsingen is weinig bekend.
Geluid
Weinig bekend; hoge, tjirpende roepen in groepen.
Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een licht gevorkte staart. Het kleed is roetzwart met een zwakke groenige glans op kruin en rug; de onderdelen zijn iets bruiner en lichter dan de bovendelen. Een grote witte vlek ligt dwars over de borst en is in het midden het breedst. De teugel is zwart. De seksen zijn gelijk; bij sommige vogels, mogelijk vrouwtjes, is de borstvlek kleiner. Jonge vogels missen de witte vlek en zijn donker leigrijs met witte randjes aan de veren van de onderdelen.
Verwarringssoorten
De witkraaggierzwaluw Streptoprocne zonaris is veel groter en heeft een volledige witte halsband, ook in de nek. De witkingierzwaluw Cypseloides cryptus heeft alleen een kleine witte kinvlek. Jonge caucagierzwaluwen zonder borstvlek zijn nauwelijks te onderscheiden van andere donkere Cypseloides-soorten.
Leefgebied
Luchtruim boven open, grazige hellingen, weilanden, jong secundair bos en bosranden in de voetheuvels en lagere berghellingen, ongeveer tussen 400 en 1800 m. Jaagt op vliegende insecten, vaak in groepen met andere gierzwaluwen. Het nest is niet beschreven; vermoedelijk broedt de soort, zoals verwante soorten, op natte rotswanden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia vooral in de bovenloop van de Caucavallei in het zuidwesten. In Ecuador langs de oostflank van de Andes. In Peru langs de oostflank zuidwaarts tot Cusco, met verspreide waarnemingen. In Bolivia slechts enkele waarnemingen in het noordwesten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen een onbevestigde waarneming in Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek boven open weiland en bosranden in de voetheuvels van de oostflank en in de Caucavallei, vooral op dagen met lage bewolking, wanneer groepen gierzwaluwen laag jagen. Let op de witte borstvlek bij vogels die naar je toe vliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het bekende verspreidingsgebied is klein en de stand neemt vermoedelijk af; directe bedreigingen zijn niet vastgesteld.
Wetenschappelijke naam
Cypseloides lemosi | Eisenmann & Lehmann V, 1962
Eisenmann & Lehmann V beschreef de soort in 1962 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cypseloides werd in 1848 ingevoerd door Streubel. De geslachtsnaam combineert het geslacht Cypselus (van Grieks kupselos, 'gierzwaluw') met Grieks -oidēs, 'lijkend op'. De soortnaam eert Antonio José Lemos-Guzmán (1900–1967), Colombiaans arts, historicus en politicus, gouverneur van Cauca. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santander de Quilichao, Cauca, Colombia.