Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Cayennestekelstaart
Cayennestekelstaart | Synallaxis gujanensis
Plain-crowned Spinetail | Pijuí coronipardo | João-teneném-becuá
De cayennestekelstaart is een stekelstaart van struikgewas langs rivieren en van jong secundair bos in het Amazonelaagland. De Engelse en Spaanse naam verwijzen naar de effen, bruinachtige kruin, die hem onderscheidt van verwante soorten met een roodbruine kruin. Hij houdt zich op in dichte begroeiing, maar zingt veel.
Geluid
De zang is een tweetonige frase, kie-kwieuw, met de tweede toon dalend, vaak lang achter elkaar herhaald vanuit dichte begroeiing.
Opname: Pritam Baruah — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm. Kruin en rug zijn effen grijsbruin tot olijfbruin, zonder roodbruin op de kruin. Het gezicht is grijzig, met lichte teugels. Vleugels en staart zijn roodbruin; de staart is vrij lang en getrapt, met spitse veren. Keel witachtig, borst en buik lichtgrijs tot witachtig met geelbruine flanken. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Temmincks stekelstaart Synallaxis albescens heeft een roodbruine kruin en roodbruine vleugeldekveren, een grijsbruine staart en leeft in open grasland. De witkeelstekelstaart Synallaxis albigularis heeft een roodbruine kruin en een donkergrijze borst. De marañónstekelstaart Synallaxis maranonica is donkerder, met grijzere onderdelen, en leeft alleen in het droge Marañóndal. De okerborststekelstaart Synallaxis albilora heeft witte teugels en oranjeachtig okerkleurige onderdelen en leeft in het oosten van Bolivia.
Leefgebied
Struikgewas langs rivieren, jong secundair bos, rivier-eilanden, bosranden, verruigd weiland en tuinen in het laagland, plaatselijk tot in de voetheuvels van de Andes. Zoekt insecten laag in dichte begroeiing. Het nest is een bolvormig bouwsel van takjes met een ingangsbuis, in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het oostelijk laagland, ten oosten van de Andes. Ecuador: in het Amazonelaagland. Peru: in het hele oostelijk laagland. Bolivia: in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in ruigte langs rivieren en bosranden in het Amazonelaagland naar de tweetonige zang. De vogel blijft laag in dichte begroeiing en komt soms even naar de rand.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van jonge opslag en verruigde terreinen die door menselijk gebruik ontstaan.
Wetenschappelijke naam
Synallaxis gujanensis | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Motacilla gujanensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam verwijst naar Guyana in de oude, brede zin (de Guyana's). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.