Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Cayennetiran
Cayennetiran | Myiarchus tyrannulus
Brown-crested Flycatcher | Copetón tiranillo | Maria-cavaleira-de-rabo-enferrujado
De cayennetiran is de grootste Myiarchus van open droogbos en savanne, met een verspreiding die van het zuiden van de Verenigde Staten tot Argentinië reikt. In het gidsgebied leeft hij vooral in de droge laaglanden van Colombia en Bolivia. Hij nestelt in boomholten en holle cactussen.
Geluid
Een luide, korte wiet en een raspend wee-burg, vaak gecombineerd met snelle reeksen van korte fluittonen. In de ochtendschemering een langere, afwisselende zang.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm. Een grote Myiarchus met een lange, stevige, geheel donkere snavel en een volle, licht opgezette kuif. De bovendelen zijn grijsbruin tot olijfbruin. Keel en borst zijn lichtgrijs, geleidelijk overgaand in de lichtgele buik. De vleugels hebben twee lichte vleugelstrepen en kaneelrode randen aan de handpennen; de binnenvlaggen van de staartpennen zijn breed kaneelrood. Seksen gelijk; jonge vogels hebben meer rood in vleugel en staart.
Verwarringssoorten
De grote kuiftiran Myiarchus crinitus, een wintergast in Colombia, heeft een donkerder grijze borst met een scherpe grens tegen de heldergele buik en vaak een lichte basis van de ondersnavel. De kortkuiftiran Myiarchus ferox en de swainsons tiran Myiarchus swainsoni hebben weinig of geen rood in de staart. De venezolaanse tiran Myiarchus venezuelensis in het noorden van Colombia is kleiner, met een kleinere snavel.
Leefgebied
Loofverliezend en droog bos, savanne met bomen, galerijbos, doornstruweel en halfopen terrein met cactussen, in het gidsgebied meestal onder 1000 m. Vangt insecten in de middelste en bovenste etage en eet ook vruchten. Nestelt in natuurlijke holten of oude spechtenholen in bomen en grote cactussen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de droge laaglanden van het noorden, inclusief La Guajira en het Caribisch laagland, en in de Llanos in het oosten. Ecuador: niet bevestigd; slechts enkele zichtwaarnemingen. Peru: plaatselijk in het noorden, en in het uiterste zuidoosten, waar hij vooral als wintergast uit het zuiden voorkomt. Bolivia: in het laagland van het noorden en oosten, inclusief de Chaco. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuidwesten van de Verenigde Staten via Midden-Amerika tot Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in droog bos en savanne in het noorden van Colombia of in de Chaco en het Chiquitano-bos van Bolivia. Hij zit vaak hoog op een kale tak en laat zich vooral 's ochtends horen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverbreid en algemeen in een groot verspreidingsgebied.
Wetenschappelijke naam
Myiarchus tyrannulus | (Müller, 1776)
Müller beschreef de soort in 1776 als Muscicapa tyrannulus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiarchus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en arkhos, 'heerser, aanvoerder'. De soortnaam komt van Latijn tyrannulus, 'kleine tiran', verkleinwoord van tyrannus. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.