Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Galápagostiran

Galápagostiran | Myiarchus magnirostris

Galapagos Flycatcher | Copetón de Galápagos | Maria-cavaleira-de-galápagos

De galápagostiran is de enige Myiarchus van de Galápagos en komt nergens anders voor. Hij is klein voor het geslacht en toont weinig schuwheid voor mensen; hij landt soms op bezoekers en trekt haren uit om zijn nest mee te bekleden.

Galápagostiran (Myiarchus magnirostris)
Foto: Mike's Birds from Riverside, CA, US — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zachte, heldere fluittoon, wie-rr of whie, en korte, hese roepjes; in de ochtendschemering een herhaalde reeks.

Luister: RoepXC113996

Opname: Eric DeFonso — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm. Een kleine Myiarchus met een relatief brede snavel. De bovendelen zijn grijsbruin, de kruin iets donkerder en licht opgezet. Keel en borst zijn lichtgrijs, de buik is lichtgeel. De vleugels hebben twee vale vleugelstrepen en lichte randen aan de armpennen; de staart heeft smalle roestbruine binnenranden. Seksen gelijk; jonge vogels hebben bredere rossige randen aan vleugels en staart.

Verwarrings­soorten

Op de Galápagos is geen andere Myiarchus. De rode tiran Pyrocephalus rubinus (op de Galápagos de vorm nanus) is kleiner, met een kortere snavel; het vrouwtje en het jong hebben een geelachtige of witte onderkant zonder grijze borst. De grondvinken (Geospiza) en de galápagosspotlijster Mimus parvulus verschillen in vorm en gedrag.

Leefgebied

Vooral de aride zone met palo santo, cactussen en droog struikgewas, maar ook mangrove, de kust, Scalesia-bos en de vochtige hooglanden. Vangt insecten in korte vluchten vanaf een tak of van de grond. Nestelt in holten in bomen, cactussen of rotsspleten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch op de Galápagos (Ecuador), op de meeste grotere eilanden, waaronder Española, Floreana, San Cristóbal, Santa Cruz, Santiago en Isabela. Komt elders niet voor.

GalápagosDarwinFernandinaWolfIsabelaSantiagoPintaMarchenaFloreanaSanta CruzGenovesaEspañolaSan Cristóbal
  • Jaarrond
Kaartje van de archipel zelf: op de hoofdkaart zou deze vogel een stipje aan de rand zijn, en juist bij eilandsoorten gaat het om de vraag op wélke eilanden hij zit. De eilanden waar hij ontbreekt staan er grijs bij. Verspreiding per eiland volgens de standaardwerken; eilandcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in de aride zone van elk bezocht eiland op een kleine bruingrijze tiran op een tak of cactus; vaak benadert hij mensen tot op korte afstand.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Wijdverbreid op de archipel; ingevoerde predatoren en parasieten vormen een mogelijk risico, maar er is geen duidelijke achteruitgang bekend.

Wetenschappelijke naam

Myiarchus magnirostris | (Gould, 1838)

Gould beschreef de soort in 1838 als Tyrannula magnirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiarchus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en arkhos, 'heerser, aanvoerder'. De soortnaam komt van Latijn magnus, 'groot', en rostrum, 'snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla San Cristóbal, Galápagos.