Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Chacochachalaca
Chacochachalaca | Ortalis canicollis
Chaco Chachalaca | Charata | Aracuã-do-pantanal
De chacochachalaca is de chachalaca van de droge Chacobossen in het zuidoosten van Bolivia en de aangrenzende laaglanden van Paraguay, Argentinië en Brazilië. Hij heeft een grijze kop en hals en een roodbruine onderstaart. Paren en groepen roepen zo luid in koor dat ze over grote afstand te horen zijn.
Geluid
Een zeer luid, ritmisch koor, waarin vogels elkaar beantwoorden met een herhaald, schor drielettergrepig motief, ongeveer tsja-ra-ta, vooral bij zonsopgang en in de schemering. Daarnaast zachte, krassende roepjes.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
48–56 cm, slank, met een kleine kop, een lange hals en een lange staart. Kop en hals zijn grijs, met een plek naakte, rode huid op de keel en rond het oog een donkere, naakte huid. De bovendelen zijn olijfbruin, de borst is grijsbruin en buik en onderstaartdekveren zijn geelbruin tot roodbruin. De staart is donker, met groene glans en brede roodbruine toppen aan de buitenste veren. De poten zijn grijsachtig tot roze. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De gevlekte chachalaca Ortalis guttata leeft noordelijker in Bolivia, heeft een roodbruine kruin en een wit gevlekte hals en borst en een lichtere buik. Het grijspootsjakohoen Penelope obscura is groter en donkerder, met een rode keellel en wit gestreepte borst, en leeft in het bergbos van de Yungas. Het roodmaskersjakohoen Penelope dabbenei heeft rode naakte huid in het gezicht en leeft in het hogere bergbos van Zuid-Bolivia.
Leefgebied
Droog Chacobos, doornstruweel, galerijbos langs rivieren, bosranden en boomrijk boerenland in het laagland en de lage heuvels, tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Leeft in paren en groepjes in de boomlagen en komt ook op de grond. Eet vruchten, bladeren, knoppen en bloemen. Het nest is een losse schaal van takjes in een boom of struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het zuidoosten, in de Chaco van Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, en in het oosten tot in de overgang naar het Pantanal. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Paraguay, het noorden van Argentinië en het zuidwesten van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de Boliviaanse Chaco, bijvoorbeeld rond Villamontes en Boyuibe of in het park Kaa-Iya, langs bosranden en rivieren. In de vroege ochtend verraden de groepen zich door hun koor; ze lopen dan vaak ook over wegen en open plekken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort verdraagt gedegradeerd bos en boomrijk boerenland, maar wordt bejaagd, en de ontbossing van de Chaco verkleint plaatselijk de stand.
Wetenschappelijke naam
Ortalis canicollis | (Wagler, 1830)
Wagler beschreef de soort in 1830 als Penelope canicollis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ortalis werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks ortalis, 'kuiken' of 'hen'. De soortnaam komt van Latijn canus, 'grijs', en collum, 'hals', naar de grijze hals. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.