Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Roodkopchachalaca
Roodkopchachalaca | Ortalis erythroptera
Rufous-headed Chachalaca | Chachalaca cabecirrufa | Aracuã-de-cabeça-ruiva
De roodkopchachalaca is een slanke, langstaartige chachalaca van de droge en halfvochtige bossen van West-Ecuador en Noordwest-Peru, een gebied dat hij alleen bewoont. Hij is er de enige chachalaca en valt op door zijn roodbruine kop en hals. Groepjes roepen in de vroege ochtend luid in koor vanuit de boomkronen.
Geluid
Een luid, raspend koor van herhaalde, schorre tonen, door meerdere vogels tegelijk, vooral bij zonsopgang en in de schemering. Daarnaast zachtere, krassende contactroepjes.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
56–66 cm, met een kleine kop, een lange hals en een lange, brede staart. Kop en hals zijn helder roodbruin; op de keel zit een kleine plek naakte, rode huid. De bovendelen zijn olijfbruin, de borst is grijsbruin en de buik is lichter, bijna wit. De handpennen zijn roodbruin, wat vooral in de vlucht te zien is. De staart is donker olijfbruin, de buitenste veren hebben een roodbruine top. De poten zijn grijsachtig. De seksen zijn gelijk; jongen zijn doffer van kleur.
Verwarringssoorten
Het kuifsjakohoen Penelope purpurascens is veel groter en donkerder, met een kuif, witte streepjes op hals en borst en een grote rode keellel, en leeft in vochtiger bos. Het baardsjakohoen Penelope barbata is groter en donkerbruin, met een lichte wenkbrauwstreep, en leeft hoger in het bergbos van Zuid-Ecuador en Noord-Peru. De colombiaanse chachalaca Ortalis columbiana heeft een grijsbruine kop en een wit geschubde borst en leeft ver noordelijker, in de dalen van Colombia.
Leefgebied
Droog loofbos, halfvochtig bos, bosranden, struweel en oeverbos, van het laagland tot ongeveer 2000 m, vooral in heuvels en op de lagere berghellingen. Leeft in groepjes in de lagere en middelste boomlagen en eet vruchten, bessen, bladeren en bloemen. Het nest is een losse schaal van takjes in een struik of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador in het westen, van Manabí en de westelijke heuvels zuidwaarts tot El Oro en Loja. In Peru in het noordwesten, vooral in Tumbes en Piura, plaatselijk zuidelijker. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de beschermde droogbossen van West-Ecuador en Noordwest-Peru, zoals het park Machalilla, het reservaat Jorupe in Loja en het gebied van de Cerros de Amotape in Tumbes. De vogels roepen vooral vroeg in de ochtend en foerageren dan in vruchtdragende bomen.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Het droge en halfvochtige bos waarin de soort leeft is grotendeels gekapt of omgezet in akkers en weiland, en de vogels worden bejaagd. De resterende stand is versnipperd over kleine bosrestanten.
Wetenschappelijke naam
Ortalis erythroptera | Sclater & Salvin, 1870
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1870 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ortalis werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks ortalis, 'kuiken' of 'hen'. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en pteron, 'vleugel', naar de roodbruine vleugels. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Babahoyo en Guayaquil, Ecuador.