Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Chacogors
Chacogors | Rhynchospiza strigiceps
Chaco Sparrow | Chingolo coronicastaño | Tico-tico-do-chaco
De chacogors is een gors van het droge doornbos en struweel van de Gran Chaco. Tot 2020 werden de vogels van de Andesdalen van Bolivia en Noordwest-Argentinië tot dezelfde soort gerekend; die worden nu als Rhynchospiza dabbenei afgesplitst. Het voorkomen van de chacogors in engere zin in het gidsgebied is onzeker en beperkt tot de Boliviaanse Chaco.
Geluid
De zang bestaat uit gevarieerde trillers, soms ingeleid door enkele losse tonen. De roep is een kort tsik. Bij Rhynchospiza dabbenei bestaat de zang vooral uit losse tjilptonen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een vrij lange, spitse snavel: de bovensnavel is donker, de ondersnavel licht. De kop is grijs, met kaneelbruine strepen aan weerszijden van de kruin, een kaneelbruine streep achter het oog, lichte teugels en een zwarte baardstreep. De bovendelen zijn lichtbruin met donkere strepen, met wisselend veel roestbruin en grijs. De onderdelen zijn lichtgrijs, naar de flanken geelbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Rhynchospiza dabbenei, vroeger tot deze soort gerekend, is iets groter en leeft in droog struweel en akkerland in de Andesdalen van Bolivia, hoger dan de Chaco; in het veld zijn de twee vooral op leefgebied en zang te scheiden. De roodkraaggors Zonotrichia capensis heeft een kuifje, een roodbruine nekband en een zwarte vlek op de borstzijde. Stolzmanns gors Rhynchospiza stolzmanni heeft een vergelijkbare koptekening, maar leeft in het noordwesten van Peru en het zuidwesten van Ecuador.
Leefgebied
Droog doornbos, struweel met open plekken en een grazige ondergroei, en beweid terrein in het laagland van de Chaco, tot ongeveer 1000 m. Zoekt op de grond naar zaden en insecten. Het nest is een kommetje van gras laag in een struik of op de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen enkele meldingen uit de Chaco in het uiterste zuidoosten; of de soort daar vast voorkomt, staat niet vast, en meldingen uit de Andesdalen horen bij Rhynchospiza dabbenei. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Chaco van Paraguay en Noord-Argentinië; een deel van de vogels trekt in de zuidelijke winter naar het noorden.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de Boliviaanse Chaco in open doornstruweel met gras, vooral in de zuidelijke lente en zomer, als de mannetjes zingen. Leg een waarneming vast met foto's en een geluidsopname en let op het onderscheid met Rhynchospiza dabbenei.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, beoordeeld in de oude, ruimere soortopvatting. Het doornbos van de Chaco verdwijnt snel door ontginning voor landbouw en veeteelt.
Wetenschappelijke naam
Rhynchospiza strigiceps | (Gould, 1839)
Gould beschreef de soort in 1839 als Zonotrichia strigiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rhynchospiza werd in 1898 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks rhunkhos, 'snavel', en spiza, 'vink'. De soortnaam komt van Latijn striga, 'streep', en -ceps, 'gekopt': met gestreepte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Fe, Argentinië.