Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Chapmans breedbektiran
Chapmans breedbektiran | Ramphotrigon fuscicauda
Dusky-tailed Flatbill | Picoplano colioscuro | Maria-de-cauda-escura
Chapmans breedbektiran is een kleine, donker olijfgroene tiran met een brede, platte snavel, die vrijwel gebonden is aan bamboe in het laaglandbos van zuidwestelijk Amazonië. Hij zit stil in dichte bamboe- en lianenbegroeiing en wordt meestal opgemerkt aan zijn zachte, dalende fluittonen.
Geluid
De ochtendzang is een zachte, dalende fluittoon gevolgd door een muzikaal hikje, piejoew-wietsjwie. Roep een zachte fluittoon met een vertragend, dalend gekwetter, pieeeoew trrr-pieer-pieer-pur, en een dalend-stijgend pieeer-wie?.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15,5–16,5 cm, met een brede, platte zwarte snavel met een roze basis. Kruin en bovendelen zijn donker olijfgroen, de teugels grijzig, met een dunne geelgroene streep achter de teugel en onder het oog. De vleugels zijn zwartachtig met twee roodbruine tot kaneelkleurige vleugelstrepen. De staart is donker. Keel en bovenborst zijn olijfgroen met gele strepen, onderborst en flanken geel met olijfgroene strepen, de onderstaartdekveren citroengeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodstaartbreedbektiran Ramphotrigon ruficauda heeft een helder roodbruine staart en roodbruine vleugelranden zonder duidelijke strepen. De wenkbrauwbreedbektiran Ramphotrigon megacephalum, die ook in bamboe leeft, heeft een duidelijke lichte wenkbrauwstreep en okerkleurige vleugelstrepen en is lichter van onderen. De breedbektirannen van het geslacht Tolmomyias hebben geelgroene vleugelstrepen en zitten hoger in het bladerdak.
Leefgebied
Vochtig groenblijvend bos met bamboe, vooral Guadua, en plaatselijk dichte lianenbegroeiing buiten bamboe. In Ecuador tussen 250 en 750 m, in Peru tot ongeveer 1050 m. Zit stil in het onderste en middelste deel van de begroeiing en vangt insecten met een korte uitval naar het blad. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: plaatselijk in het uiterste zuidwesten van het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: zeer zeldzaam en plaatselijk in het oosten, zuidwaarts tot Napo. Peru: in het zuidoosten, in het bamboebos van Ucayali, Madre de Dios en Puno. Bolivia: in het noordwesten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Madre de Dios in dichte Guadua-bamboe en luister bij zonsopkomst naar de dalende fluittonen; de vogel zit vaak lang op één plek in het gewar.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. In zuidoostelijk Peru en Bolivia vrij algemeen in bamboebos; elders schaars en plaatselijk.
Wetenschappelijke naam
Ramphotrigon fuscicauda | Chapman, 1925
Chapman beschreef de soort in 1925 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ramphotrigon werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks rhamphos, 'snavel', en trigōnon, 'driehoek'. De soortnaam komt van Latijn fuscus, 'donker, bruinzwart', en cauda, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Suno, Ecuador.